HABER AKIŞI

Türkiye'nin yalan haberle imtihanı

 Tarih: 21-05-2018 12:54:59
Seçimler yaklaşırken sosyal medyada cumhurbaşkanı adaylarıyla ilgili "fake news" yani yalan haberler yer alırken, uzmanlar Gülencilik suçlamaları ve camide halay çekme görüntüleri türü sahte içeriklere karşı uyarıyor.

Türkiye'de 24 Haziran'da gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri yaklaşırken, adayların ve partilerin kampanya yarışında özellikle sosyal medyada "yalan haberlerin" görünürlüğü artış gösteriyor.

Deutsche Welle Türkçe Çağrı Özdemir'in haberine göre,Hedef alınan siyasilerin kim olduğu fark etmeksizin, internet ortamında dolaşan görsel ya da yazılı "haber" gibi görülen ancak doğru olmayan bilgiler, sosyal medya üzerinden büyük kitlelere ulaşabiliyor.

Ancak bilgi doğrulama uzmanları internet kullanıcılarını daha sorgulayıcı bir tavır alması konusunda uyarıyor.

 

Gülencilik suçlamaları öne çıkıyor

Türkiye'de bu tür "yalan haber" ve "dezenformasyon" ile mücadele eden ve internette yayılan bilgilerin doğruluğunu kontrol eden teyit.org isimli web sitesinin kurucusu Mehmet Atakan Foça, bu seçim döneminde yaşananları hem Türkiye'de siyasi kutuplaşma, hem de küresel çaptaki bir eğilimin yansıması olarak görüyor.

24 Haziran'a giden yolda tarafların birbirlerini Fethullah Gülen ile bağlantılı olmakla suçlamasının öne çıktığını belirtirken, "her grup kendi rakibini elemek, kendi rakibinin kamuoyundaki popülerliğini düşürmek için yalan haberlere başvuruyor" ifadesini kullandı.

Özellikle Twitter ve Facebook üzerinden montajlanan fotoğraflar ile yayılan yalan haberleri birçok sıradan kullanıcı doğrulama ihtiyacı duymadan paylaşıyor ve böylece kısa zamanda geniş kitlelere ulaşıyor.


Örneğin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce'nin bir camide halay çekerken ya da İYİ Parti cumhurbaşkanı adayı Meral Akşener'in, Fethullah Gülen ile yan yana görüldüğü fotoğraflar sosyal medyada binlerce kere paylaşıldı. Ancak yapılan incelemerle hem İnce'nin hem de Akşener'in fotoğraflarının, başka fotoğraflara montajlandığı görüldü.


Bir başka örnekte ise geçtiğimiz haftalarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Millet tamam derse çekiliriz" ifadesi üzerinde Twitter'da başlayan T A M A M ve DEVAM etiketli paylaşımlarda, her iki taraf da karşı tarafı yurtdışındaki hesaplardan destek almakla suçlamıştı, ancak bunun yanlış bir bilgi olduğu ortaya çıktı.


Teyit.org kurucusu ve şef editörü Foça, genel kullanıcının telefonda bir haberi kaydırarak okuduktan sonra ek bir sorgulamada bulunmadan tükettiğini ve haber tüketim alışkanlıkları ve sorgulamamanın en büyük riski oluşturduğunu söyledi.

 

Veri odaklı habercilik

Türkiye'de giderek artış gösteren yalan haberlerin, seçim döneminin ve küresel eğilimin yadsınamaz bir parçası olduğunu söyleyen bir diğer veri doğrulama sitesi Doğruluk Payı'ndan Batuhan Ersun, siyasi kutuplaşma ve radikalleşmenin ötesine geçecek yöntemler geliştirilmesi taraftarı.

Doğruluk Payı Genel Koordinatörü Ersun, bu yüzden gazeteciliğin değer odaklı değil, veri odaklı yapılması gerektiğini söyledi.


Ersun, "İçinde bulunduğumuz dönemde herkesin ilk yapması gereken şey, kuşkucu olmak" ifadesini kullanırken, kuşku duyulan içerikleri mümkünse kontrol etmek, mümkün olmuyorsa da bu alanda faaliyet gösteren platformlara ulaştırarak doğrulatmak gerektiğini belirtti.

Diğer tehdit: Karşı görüşü taklit etmek

Montaj görüntüleriyle yapılan yalan haberleri ya da dezenformasyon niteliğindeki bilgileri açığa çıkarmanın çok da zor olmadığını kaydeden Foça, en büyük zorluğun ise farklı kimliklerle hareket eden hesapları takip etmek olduğunu söyledi.

Teyit.org kurucusunu, "asimetrik propaganda" olarak nitelendirdiği bu durumu "karşı gruptan biriymiş gibi davranıp, o kitleyi toplayıp, sonra o kitleye yanlış bilgi vermek" şeklinde tanımladı.

Foça örnek olarak 2014 yılındaki yerel seçimlerde kendisini Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) destekçisiymiş gibi gösteren bir grubun, partiye destek verenlerin Facebook üzerinden örgütlendikleri sayfalarda, üzerinde "AK Parti'ye mührünü bas, CHP'ye çarpını at" yazan bir görsel paylaştığını ifade etti.

Böyle bir oy pusulasının geçersiz olacağını kaydeden Foça, kılık değiştirerek bir grubu destekleyen kitlenin güvenini kazandıktan sonra bu şekilde yapılmış bir yanlış yönledirmenin tehlikesine dikkat çekti.


 

Ne yapılmalı?

Foça sosyal medya kullanımı bilincinin ve medya okuryazarlığının arttırılmasının önemine dikkat çekerek, meselenin cehalet ile de açıklanamayacağını söyledi: "Yalan haber paylaşan insana cahil demek ya da salaklıkla suçlamak gibi bir alışkanlık var…

Araştırmalar bunun salaklıkla alakalı olmadığını gösteriyor.

Bu biraz da zaman ayırmakla alakalı bir mevzu."

Doğruluk Payı'ndan Ersun ise son dönemde medya ve haber tüketimi üzerine yapılan çalışamalarda, Türkiye'de insanların haber okumaktan kaçındıklarına dair çıkan bulgulara dikkat çekti.

Ersun, "Bu durumda hem medyaya olan güvensizlik ve geçmiş tecrübeler var hem de insanların artık kendi psikolojilerini koruma güdüsü var" şeklinde konuşurken, böylesi bir ortamda özellikle gençlere ve üniversite çağındakilere odaklanan medya ve doğruluk kontrolü atölye çalışmalarının önemini vurguladı.

İnsanların üç saniye içinde bilgi tükettiğinin ve sorgulamadan o bilgiyle hayatlarına devam ettiğinin altını çizen Foça, haber tüketimi alışkanlıklarında en azından basit bir kontrol mekanizması ile bilginin doğruluğunun sınanabileceğini kaydetti.

Bu da şu şekilde geçekleşiyor: "Bir haber, bir bilgi paylaşıldığında o bilgiyi paylaşan hesabın niteliğine, geçmişine ve niyetinin ne olabileceğine dair bir sorgulama gerekiyor. Ayrıca bu tüketilen bilginin de sosyal medyadaki ve internetteki farklı kaynaklardan doğrulanması gerekiyor."

 

  Kaynak: Haber Merkezi   Editör: Perspektif   Bu haber 1569 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER MEDYA HABERLERİ
  DEUTSCH HABERLERİ
Kein Handschlag – Muslim-Paar nicht eingebürgert Kein Handschlag – Muslim-Paar nicht eingebürgert Ein muslimisches Ehepaar hatte den Schweizer Pass beantragt. Doch nach Ansicht d..
Türkei sieht sich in Wirtschaftskrieg mit USA Türkei sieht sich in Wirtschaftskrieg mit USA Die Ratingagenturen stufen die Türkei weiter herab. Die USA, sagt Präsident Erdo..
Kofi Annan ist tot Kofi Annan ist tot Der ehemalige UN-Generalsekretär ist im Alter von 80 Jahren gestorben.
Kneissl-Hochzeit: Kneissl-Hochzeit: "Die Rechnung schicke ich dann an Putin" Außenministerin heiratet in steirischen Weinbergen: Polizei riegelt Umgebung ab...
  Avusturya HABERLERİ
Yurtdışı Cezaevlerinde İki Yüz Avusturyalı Var Yurtdışı Cezaevlerinde İki Yüz Avusturyalı Var Dünyanın çeşitli ülkelerinde bulunan Avusturyalı mahkum sayısını 200 olduğu açık..
Bakanın Düğün Maliyetine, Muhalefetten Soru Önergesi Bakanın Düğün Maliyetine, Muhalefetten Soru Önergesi Avusturya'da yapılan protesto yürüyüşlerinin güvenlik masraflarını eleştiren FPÖ..
Belediye Tek Bir Kadın İçin Havuza 'Burkini' Yasağı Getirdi Belediye Tek Bir Kadın İçin Havuza 'Burkini' Yasağı Getirdi Avusturya'da bir belediye, vücudun tamamını kapatan mayo giyen bir kadın için, y..
Avusturya 'Siyasi İslama' Karşı Yeni Ceza Yasasına Gidiyor Avusturya 'Siyasi İslama' Karşı Yeni Ceza Yasasına Gidiyor Avusturya hükümeti İslam Yasaları kapsamında, ceza yaslarında bir takım değişikl..
  Viyana HABERLERİ
Viyana'da Eski Model Araba Geçiti Viyana'da Eski Model Araba Geçiti Avusturya'nın başkenti Viyana'da yüzlerce eski model araçlar geçit töreni yaptı...
Viyana'da yine grup kavgası Viyana'da yine grup kavgası Avusturya'nın başkenti Viyana'da dün gece 10 kişilik bir grup ile 3 genç kavga e..
7 Kişi 15 yaşında gence saldırdı 7 Kişi 15 yaşında gence saldırdı Avusturya’nın başkenti Viyana’da bir parkta saldırıya uğrayan genç ağır yaralı o..
Viyana Metrosu Fanatik Taraftarlarca Durduruldu Viyana Metrosu Fanatik Taraftarlarca Durduruldu Avusturya'nın başkenti Viyana'da Rapid Wien- Slovan Bratislava macı öncesi, Slov..
  Almanya HABERLERİ
Berlin’de Neonazilere karşı protesto yürüyüşü Berlin’de Neonazilere karşı protesto yürüyüşü Hitler’in yardımcısı Rudolf Hess’in ölüm yıldönümünde aşırı sağcıların Berlin’de..
14 Bin Euro’luk Altınla Almanya’da Gümrüğe Yakalandı 14 Bin Euro’luk Altınla Almanya’da Gümrüğe Yakalandı Türkiye’den izin dönüşü aldığı altınları, Alman gümrüğüne bildirmeden giriş yapm..
Türkiye’de bir Alman vatandaşı daha gözaltına alındı Türkiye’de bir Alman vatandaşı daha gözaltına alındı Türkiye’de bir Alman vatandaşının daha gözaltına alındığı bildirildi. 46 yaşında..
Karl Marx banknotları 100 Binden Fazla Alıcı Buldu Karl Marx banknotları 100 Binden Fazla Alıcı Buldu Karl Marx'ın doğum yeri Trier'in, Marksizmin babasının 200. doğum günü şerefine ..
  Türkiye HABERLERİ
Ankara’daki ABD Büyükelçiliği kurşunlandı Ankara’daki ABD Büyükelçiliği kurşunlandı ABD’nin Ankara Büyükelçiliği’ne kimliği belirsiz kişi ya da kişilerce ateş açıld..
THY'den bilet fiyatlarına 'göreceli' ayar THY'den bilet fiyatlarına 'göreceli' ayar THY Genel Müdürü Bilal Ekşi, "İstanbul Yeni Havalimanı, rekabeti artıracak, buna..
Erdoğan Yerel seçimlerde bütün ülkeyi istiyor Erdoğan Yerel seçimlerde bütün ülkeyi istiyor Kongre öncesi konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, yerel seçimlere ilişkin 'Bütün büyü..
Erzincan'da müftülük toplantısına silahlı saldırı 5 ölü Erzincan'da müftülük toplantısına silahlı saldırı 5 ölü Erzincan'ın Tercan Kaymakamlığı'nda müftülükçe düzenlenen toplantıda müftülük pe..
  Kültür Sanat HABERLERİ
TV dizilerinin perde arkası: Sansür! TV dizilerinin perde arkası: Sansür! Türkiye'de milyonları ekrana bağlayan dizilerin yapım sürecinde sansür ve otosan..
ALF ekranlara geri dönüyor ALF ekranlara geri dönüyor Yeni ALF’te, orijinal dizinin yazarları Tom Patchett ve Paul Fusco, kamera arkas..
Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Hayatı boyunca 82 filmde rol alan tiyatro ve sinema oyuncusu Kemal Sunal, ölüm y..
İnsanlar neden ve nasıl fikir değiştirir? İnsanlar neden ve nasıl fikir değiştirir? Sahip olduğumuz fikirlerin sabit ve değişmez olduğuna inanırız. Fakat yeni araşt..
  Fransa HABERLERİ
Paris'te  sokakta pisuvar Paris'te sokakta pisuvar Fransa'nın başkenti Paris'te, kırmızı renkte, dikdörtgen şeklinde saksıya benzer..
Fransa okullarda  cep telefonunu  yasakladı Fransa okullarda cep telefonunu yasakladı Fransa'da okullarda cep telefonunun yasaklanmasını öngören yasa tasarısı parlame..
Paris'te tacizcisine tepki gösterdiği için tokat yiyen kadın Paris'te tacizcisine tepki gösterdiği için tokat yiyen kadın Fransa'da kendisini taciz eden bir erkek tarafından sokak ortasında tokatlanan g..
İtalya-Fransa sınırında göçmen çocuklar fuhuşa zorlanıyor İtalya-Fransa sınırında göçmen çocuklar fuhuşa zorlanıyor İtalya-Fransa sınırını aşmaya çalışan küçük yaştaki göçmen çocukların fuhuşa zor..
  Belçika HABERLERİ
Çim sulayıp, araba yıkayana hapis cezası Çim sulayıp, araba yıkayana hapis cezası Belçika'nın Flaman bölgesinde bahçe sulama, araba yıkama gibi faaliyetler yasakl..
Belçika'da bir adam kendini futbol sahasında havaya uçurdu. Belçika'da bir adam kendini futbol sahasında havaya uçurdu. Belçika'nın Verviers kentinde meydana gelen olayda futbol sahasına giren kişinin..
Belçika Isparta Yolunda Bir Aile Yok OLdu Belçika Isparta Yolunda Bir Aile Yok OLdu Belçika'dan tatil için Isparta'ya giderken, Edirne'de göçmen ailenin içinde bulu..
Belçika 16 olan cinsel ilişki rıza yaşını 14'e indirdi Belçika 16 olan cinsel ilişki rıza yaşını 14'e indirdi Belçika'da ceza yasasında yapılan yeni değişiklikle, 16 olan cinsel ilişkiye rız..
  Hollanda HABERLERİ
'Hollandalı gençler Türkiye'de radikal vaizler tarafından eğitiliyor' iddiası 'Hollandalı gençler Türkiye'de radikal vaizler tarafından eğitiliyor' iddiası Hollanda'nın saygın gazetelerinden NRC, Milli Görüş Teşkilatı'nın Türkiye kökenl..
Hollanda mahkemesi: Gazeteciliğin çıkarları siyasi partilerin çıkarlarından önde gelir Hollanda mahkemesi: Gazeteciliğin çıkarları siyasi partilerin çıkarlarından önde gelir Hollanda'da Türkiye ve Fas kökenli seçmenlerin desteklediği DENK Partisi, yöneti..
Hollanda'da Hollanda'da "Erdoğan'a hakaret" soruşturması açıldı Hollanda'nın Lahey Savcılığı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı Adolf Hitler'..
Hollanda'da Nazi işgali sırasında 'kurtarılmak için kaybedilen' Yahudi kızın hikâyesi Hollanda'da Nazi işgali sırasında 'kurtarılmak için kaybedilen' Yahudi kızın hikâyesi 1942 yılında Hollanda'nın Lahey kentindeki bir evin kapısı, bir yabancı tarafınd..
  İngiltere HABERLERİ
İngiltere'de Türk Lirası Talebi İngiltere'de Türk Lirası Talebi İngiliz I gazetesi, Türk Lirası'nın Sterlin karşısında değer kaybetmesi ardından..
İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere’de yaşayan Türkiye kökenli vatandaşlar, cumhurbaşkanı ve milletvekilli..
  İsviçre HABERLERİ
İsviçre: El sıkışmayı reddeden Müslüman çifte vatandaşlık verilmedi İsviçre: El sıkışmayı reddeden Müslüman çifte vatandaşlık verilmedi İsviçre'nin Lozan kentinde Müslüman bir çift, karşı cinsle el sıkışmayı reddetti..
Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor İsviçre'de kuraklık nedeniyle, Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor
İsviçre'de uçak düştü 20 Ölü İsviçre'de uçak düştü 20 Ölü İsviçre’deki Alp Dağları'nda seyir gezisi yapan 20 kişilik bir uçak düştü. ..
İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre hükümeti, Avrupa Birliği (AB) yeniden yerleştirme programı kapsamında İt..
  Wiener Neustadt HABERLERİ
İltica Bürosunun İlginç Eşcinsel Tespiti İltica Bürosunun İlginç Eşcinsel Tespiti Avusturya'ya sığınma talebinde bulunan bir eşcinselin, ''sosyal olmadığı, kavga ..
Avusturya'da Ayda Bir Banka Soygunu Yaşanıyor Avusturya'da Ayda Bir Banka Soygunu Yaşanıyor Aşağı Avusturya Neunkirchen kentine bağlı bir kasabada, banka soyuldu. Onlarca p..
Mahkemeye Çıkmamak İçin 6 jilet Yuttu Mahkemeye Çıkmamak İçin 6 jilet Yuttu Avusturya’nın Wiener Neustadt kentinde, sanığın mahkemesi yuttuğu traş bıçakları..
Polis Atı Tanıtımına 100 Ana Okul Öğrencisi Getirildi Polis Atı Tanıtımına 100 Ana Okul Öğrencisi Getirildi Avusturya İçişleri Bakanlığının, atlı polis projesi kapsamında oluşturulan at eğ..
  Avrupa HABERLERİ
Siyah giyimli kişiler 80 arabayı yaktı Siyah giyimli kişiler 80 arabayı yaktı İsveç'in Göteborg kentinde bazı siyah giyimli insanlar 80 araba yaktılar. Araba ..
Avrupa 250 Milyar Alaçağının Derdinde Avrupa 250 Milyar Alaçağının Derdinde Dolar kurunun 7 TL’ye yaklaşmasıyla birlikte, Türk şirketlerinin 250 milyar dola..
Romanya Halkı Yolsuzluğun Peşinde Romanya Halkı Yolsuzluğun Peşinde Romanya’daki yolsuzluk karşıtı gösteriler Cumartesi gecesi de sürdü. Hükümetin i..
Viyana'da Sıcaktan dolayı Polis köpeklerine özel ayakkabılar giydirildi Viyana'da Sıcaktan dolayı Polis köpeklerine özel ayakkabılar giydirildi Portekiz'in başkenti Lizbon'da sıcaklık 44 dereceye ulaştı. Sıcak hava İspanya, ..
  Analiz / Yorum HABERLERİ
Viyana’da tesadüfen çekilen bir fotoğrafın aklımıza getirdikleri Viyana’da tesadüfen çekilen bir fotoğrafın aklımıza getirdikleri Gizlenmenin ve göz önünde olmanın aynı anda mümkün olduğu Viyana’da, Yalnızlığın..
Türk-Arap Dayanışma Yanılgısı Türk-Arap Dayanışma Yanılgısı Türk Lirası'ndaki değer kaybı ve Trump ile arasındaki gerginlik Erdoğan'ı Arap ü..
(Yorum) İşimiz Allah'a Kaldı (Yorum) İşimiz Allah'a Kaldı ''Onların Doları varsa, bizimde Allah'ımız var!'' İlk insandan günümüze kadar uz..
Babil İmparatorluğundan Günümüze Başörtüsü Babil İmparatorluğundan Günümüze Başörtüsü Osmanlı döneminde sistem tarafından başları örtülen kadınlar, cumhuriyet dönemi..
  Virgül Kadın HABERLERİ
Kameralar işçi kadınlara döndüğünde... Kameralar işçi kadınlara döndüğünde... Sadece zorlukları ve kölelik koşullarında çalışmanın ezilmişliğini değil, mücade..
Tecavüz Edilen de, Tecevüzcü IŞİD’liler de Almanya’da Tecavüz Edilen de, Tecevüzcü IŞİD’liler de Almanya’da Almanya'ya sığınan Ezidi kadın Musul'da kendisini satın alarak aylarca tecavüz e..
Aynı hastanede 16 hemşire birden hamile Aynı hastanede 16 hemşire birden hamile ABD'nin Arizona eyaletindeki Mesa Banner Dessert Hastanesi'nin yoğum bakım servi..
Viyana'da Kadın Eşi Tarafından Defalarca Bıçaklandı Viyana'da Kadın Eşi Tarafından Defalarca Bıçaklandı Avusturya'nın başkenti Viyana'da kadına yönelik şiddet haberlerine bir yeni daha..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı