HABER AKIŞI

Türkiye'nin yalan haberle imtihanı

 Tarih: 21-05-2018 12:54:59
Seçimler yaklaşırken sosyal medyada cumhurbaşkanı adaylarıyla ilgili "fake news" yani yalan haberler yer alırken, uzmanlar Gülencilik suçlamaları ve camide halay çekme görüntüleri türü sahte içeriklere karşı uyarıyor.

Türkiye'de 24 Haziran'da gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri yaklaşırken, adayların ve partilerin kampanya yarışında özellikle sosyal medyada "yalan haberlerin" görünürlüğü artış gösteriyor.

Deutsche Welle Türkçe Çağrı Özdemir'in haberine göre,Hedef alınan siyasilerin kim olduğu fark etmeksizin, internet ortamında dolaşan görsel ya da yazılı "haber" gibi görülen ancak doğru olmayan bilgiler, sosyal medya üzerinden büyük kitlelere ulaşabiliyor.

Ancak bilgi doğrulama uzmanları internet kullanıcılarını daha sorgulayıcı bir tavır alması konusunda uyarıyor.

 

Gülencilik suçlamaları öne çıkıyor

Türkiye'de bu tür "yalan haber" ve "dezenformasyon" ile mücadele eden ve internette yayılan bilgilerin doğruluğunu kontrol eden teyit.org isimli web sitesinin kurucusu Mehmet Atakan Foça, bu seçim döneminde yaşananları hem Türkiye'de siyasi kutuplaşma, hem de küresel çaptaki bir eğilimin yansıması olarak görüyor.

24 Haziran'a giden yolda tarafların birbirlerini Fethullah Gülen ile bağlantılı olmakla suçlamasının öne çıktığını belirtirken, "her grup kendi rakibini elemek, kendi rakibinin kamuoyundaki popülerliğini düşürmek için yalan haberlere başvuruyor" ifadesini kullandı.

Özellikle Twitter ve Facebook üzerinden montajlanan fotoğraflar ile yayılan yalan haberleri birçok sıradan kullanıcı doğrulama ihtiyacı duymadan paylaşıyor ve böylece kısa zamanda geniş kitlelere ulaşıyor.


Örneğin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce'nin bir camide halay çekerken ya da İYİ Parti cumhurbaşkanı adayı Meral Akşener'in, Fethullah Gülen ile yan yana görüldüğü fotoğraflar sosyal medyada binlerce kere paylaşıldı. Ancak yapılan incelemerle hem İnce'nin hem de Akşener'in fotoğraflarının, başka fotoğraflara montajlandığı görüldü.


Bir başka örnekte ise geçtiğimiz haftalarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Millet tamam derse çekiliriz" ifadesi üzerinde Twitter'da başlayan T A M A M ve DEVAM etiketli paylaşımlarda, her iki taraf da karşı tarafı yurtdışındaki hesaplardan destek almakla suçlamıştı, ancak bunun yanlış bir bilgi olduğu ortaya çıktı.


Teyit.org kurucusu ve şef editörü Foça, genel kullanıcının telefonda bir haberi kaydırarak okuduktan sonra ek bir sorgulamada bulunmadan tükettiğini ve haber tüketim alışkanlıkları ve sorgulamamanın en büyük riski oluşturduğunu söyledi.

 

Veri odaklı habercilik

Türkiye'de giderek artış gösteren yalan haberlerin, seçim döneminin ve küresel eğilimin yadsınamaz bir parçası olduğunu söyleyen bir diğer veri doğrulama sitesi Doğruluk Payı'ndan Batuhan Ersun, siyasi kutuplaşma ve radikalleşmenin ötesine geçecek yöntemler geliştirilmesi taraftarı.

Doğruluk Payı Genel Koordinatörü Ersun, bu yüzden gazeteciliğin değer odaklı değil, veri odaklı yapılması gerektiğini söyledi.


Ersun, "İçinde bulunduğumuz dönemde herkesin ilk yapması gereken şey, kuşkucu olmak" ifadesini kullanırken, kuşku duyulan içerikleri mümkünse kontrol etmek, mümkün olmuyorsa da bu alanda faaliyet gösteren platformlara ulaştırarak doğrulatmak gerektiğini belirtti.

Diğer tehdit: Karşı görüşü taklit etmek

Montaj görüntüleriyle yapılan yalan haberleri ya da dezenformasyon niteliğindeki bilgileri açığa çıkarmanın çok da zor olmadığını kaydeden Foça, en büyük zorluğun ise farklı kimliklerle hareket eden hesapları takip etmek olduğunu söyledi.

Teyit.org kurucusunu, "asimetrik propaganda" olarak nitelendirdiği bu durumu "karşı gruptan biriymiş gibi davranıp, o kitleyi toplayıp, sonra o kitleye yanlış bilgi vermek" şeklinde tanımladı.

Foça örnek olarak 2014 yılındaki yerel seçimlerde kendisini Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) destekçisiymiş gibi gösteren bir grubun, partiye destek verenlerin Facebook üzerinden örgütlendikleri sayfalarda, üzerinde "AK Parti'ye mührünü bas, CHP'ye çarpını at" yazan bir görsel paylaştığını ifade etti.

Böyle bir oy pusulasının geçersiz olacağını kaydeden Foça, kılık değiştirerek bir grubu destekleyen kitlenin güvenini kazandıktan sonra bu şekilde yapılmış bir yanlış yönledirmenin tehlikesine dikkat çekti.


 

Ne yapılmalı?

Foça sosyal medya kullanımı bilincinin ve medya okuryazarlığının arttırılmasının önemine dikkat çekerek, meselenin cehalet ile de açıklanamayacağını söyledi: "Yalan haber paylaşan insana cahil demek ya da salaklıkla suçlamak gibi bir alışkanlık var…

Araştırmalar bunun salaklıkla alakalı olmadığını gösteriyor.

Bu biraz da zaman ayırmakla alakalı bir mevzu."

Doğruluk Payı'ndan Ersun ise son dönemde medya ve haber tüketimi üzerine yapılan çalışamalarda, Türkiye'de insanların haber okumaktan kaçındıklarına dair çıkan bulgulara dikkat çekti.

Ersun, "Bu durumda hem medyaya olan güvensizlik ve geçmiş tecrübeler var hem de insanların artık kendi psikolojilerini koruma güdüsü var" şeklinde konuşurken, böylesi bir ortamda özellikle gençlere ve üniversite çağındakilere odaklanan medya ve doğruluk kontrolü atölye çalışmalarının önemini vurguladı.

İnsanların üç saniye içinde bilgi tükettiğinin ve sorgulamadan o bilgiyle hayatlarına devam ettiğinin altını çizen Foça, haber tüketimi alışkanlıklarında en azından basit bir kontrol mekanizması ile bilginin doğruluğunun sınanabileceğini kaydetti.

Bu da şu şekilde geçekleşiyor: "Bir haber, bir bilgi paylaşıldığında o bilgiyi paylaşan hesabın niteliğine, geçmişine ve niyetinin ne olabileceğine dair bir sorgulama gerekiyor. Ayrıca bu tüketilen bilginin de sosyal medyadaki ve internetteki farklı kaynaklardan doğrulanması gerekiyor."

 

  Kaynak: Haber Merkezi   Editör: Perspektif   Bu haber 2124 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER MEDYA HABERLERİ
  DEUTSCH HABERLERİ
Frauenmorde in Österreich: Frauenmorde in Österreich: "Ich schlachte dich ab wie ein Schwein" In keinem europäischen Land ist der Anteil weiblicher Opfer bei Tötungsdelikten ..
Promi-Fahrgast: Van der Bellen nahm am Montag die U-Bahn Promi-Fahrgast: Van der Bellen nahm am Montag die U-Bahn Überraschte Reaktionen in der U3: "Schau, der Präsident foahrt mit."
Plastik auf dem Runden Tisch Plastik auf dem Runden Tisch Auch nach dem ersten Treffen der Regierung mit Betroffenen scheinen Österreichs ..
Warum es in Österreich so schwierig ist, Kleinverdiener zu entlasten Warum es in Österreich so schwierig ist, Kleinverdiener zu entlasten Die Regierung will "kleine und mittlere" Einkommen entlasten. Doch über die Lohn..
  Avusturya HABERLERİ
Hava Sıcaklı Eksi 21 Dereceye Düşecek Hava Sıcaklı Eksi 21 Dereceye Düşecek Avusturya, yoğun kar yağışlarından sonra, don tehlikesiyle karşı karşıya. ..
AMS 2018’de İşsizlere Yüzde 33,9'a Varan Para Cezası Kesti AMS 2018’de İşsizlere Yüzde 33,9'a Varan Para Cezası Kesti Avusturya İş Ve İşçi Bulma Kurumu AMS, 2018'de işsizlerden rekor düzeyde işsizli..
Hükümet Geçen Yıl Kısıtladığını, Yeni Hizmet Gibi Sunuyor Hükümet Geçen Yıl Kısıtladığını, Yeni Hizmet Gibi Sunuyor Avusturya hükümeti, çoğalan kadın cinayetleri karşısında kayıtsız kalmamak için ..
Köpek Dışkılarına Nasıl Bir Çözüm Gelecek? Köpek Dışkılarına Nasıl Bir Çözüm Gelecek? Avusturya plastik poşeti tamamen yasaklamayı planlıyor. Peki, köpek sahipleri, k..
  Viyana HABERLERİ
FPÖ Liderinin Yanında Nazi Selamı İddiası FPÖ Liderinin Yanında Nazi Selamı İddiası Aşırı sağ Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ), yeni yıl buluşması adı altında, salo..
FPÖ'nün Yeni Yıl Buluşmasında Hedef SPÖ ve Göçmenler Oldu FPÖ'nün Yeni Yıl Buluşmasında Hedef SPÖ ve Göçmenler Oldu Aşırı sağ Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ), yeni yıl buluşması adı altında, salo..
Sivas’tan Viyana’ya Uzanan Acı Dolu Bir Yaşam: ‘’Ben Sadece Bir Çocuktum!’’ Sivas’tan Viyana’ya Uzanan Acı Dolu Bir Yaşam: ‘’Ben Sadece Bir Çocuktum!’’ ‘’İşten Sonra Eve Geldi, Duş Aldı Ve Daha Sonra Kahvehaneye Gitti. Ve Sonra Gece..
Viyana’da 18 Eve Fuhuş Baskını Viyana’da 18 Eve Fuhuş Baskını Başkent Viyana’da bulaşıcı bir hastalık üzerinden araştırma yapan polis, 18 evde..
  Almanya HABERLERİ
Sığınmacıların Daha Kolay Reddedilmesi İçin Güvenli Ülke Sayılacaklar Sığınmacıların Daha Kolay Reddedilmesi İçin Güvenli Ülke Sayılacaklar Almanya Federal Meclisi, Cezayir, Fas, Tunus ve Gürcistan'ı güvenli ülke olarak ..
Irkçı saldırılar neden görmezden geliniyor? Irkçı saldırılar neden görmezden geliniyor? Neonaziler tarafından yapılan saldırılar basın, siyasetçiler, emniyet ve yargı t..
DİTİB: DİTİB: "Casusluk olayı bizim için kapanmıştır" Almanya'da son yıllarda casusluk ve Ankara'ya bağımlılık gibi suçlama ve eleştir..
Alman istihbaratı aşırı sağ AfD'yi incelemeye aldı Alman istihbaratı aşırı sağ AfD'yi incelemeye aldı Alman iç istihbaratı, aşırı sağ Almanya için Alternatif (AfD) partisini inceleme..
  Türkiye HABERLERİ
Türkiye Türkiye "güvenlik gerekçesiyle" Hollandalı gazeteciyi sınır dışı etti Türkiye, Hollanda’da yayımlanan ekonomi gazetesi Het Financieele Dagblad’ın (FD)..
Türkiye'de ev alana vatandaşlık Türkiye'de ev alana vatandaşlık Türkiye 250 bin dolarlık gayrimenkul alan yabancılara doğrudan vatandaşlık veriy..
Silah Gösterdiği  Otobüsün İçinden  28 Polis Çıktı Silah Gösterdiği Otobüsün İçinden 28 Polis Çıktı Hatalı solladığı gerekçesiyle otobüs korna çaldı, araç sürüçünün yanında oturan ..
Palu ailesi kimdir, neden Türkiye'nin gündemine oturdu? Palu ailesi kimdir, neden Türkiye'nin gündemine oturdu? atv'de gündüz kuşağında yayınlanan Müge Anlı ile Tatlı Sert adlı programa katıla..
  Kültür Sanat HABERLERİ
Arabeskle mi barışıyoruz yoksa popüler kültürle mi? Arabeskle mi barışıyoruz yoksa popüler kültürle mi? Belki de günümüzde arabesk dünyayı ve yaklaşımı, gecekondu mahallelerinden çok a..
Bilim: Aşksız Bir Hayat Tehlikelerle Dolu Bilim: Aşksız Bir Hayat Tehlikelerle Dolu Sevmek ve aşık olmak insanın mayasında var. Hatta bu duygular mantığımızın da ön..
Göz kontağı insanı neden etkiler? Göz kontağı insanı neden etkiler? Kalabalık bir ortamda iki kişinin göz göze gelmesi romantik filmlerde en çok kul..
Yeni Yılda Aldığınız Bir Karara Kaç Gün Sadık Kalabiliyorsunuz? Yeni Yılda Aldığınız Bir Karara Kaç Gün Sadık Kalabiliyorsunuz? İngiltere'de YouGov şirketi tarafından yapılan bir araştırma, insanların yüzde 2..
  Fransa HABERLERİ
Bir Yılda 1 Milyondan Fazla Kadın Sözlü Taciz Veya Hakarete Uğradı Bir Yılda 1 Milyondan Fazla Kadın Sözlü Taciz Veya Hakarete Uğradı Fransa'da her 20 kadından biri senede en az bir kez sözlü taciz veya hakarete ma..
Fırında Patlama: 20 yaralı Fırında Patlama: 20 yaralı Paris'in merkezindeki bir apartmanın giriş katında bulunan bir fırında patlama m..
Fransız bakanda  'dış güçler' dedi Fransız bakanda 'dış güçler' dedi Fransız Bakan Marlene Schiappa son yılların en şiddetli protestosu haline gelen ..
Fransız Kilisesi'nde taciz skandalı Fransız Kilisesi'nde taciz skandalı Fransa'da, Lyon Katolik Kilisesi Kardinali Philippe Barbarin ve 6 papazın, taciz..
  Belçika HABERLERİ
 Göçmenlerden Göçmenlerden "İnsani Vize" İçin Rüşvet Alan Siyasetçiye Tutuklama Belçika'nın Mechelen kentinde, milliyetçi Yeni Flaman İttifakı partisinin (N-VA)..
Avusturya’dan Sonra Belçika’da Yasağı Tartışıyor! Avusturya’dan Sonra Belçika’da Yasağı Tartışıyor! Belçika'nın başkenti Brüksel'de başlayan plastik poşet yasağı ülke geneline yayı..
Hapishanelerde Görev Yapan İmamların Sayısı Rahipleri Geçti Hapishanelerde Görev Yapan İmamların Sayısı Rahipleri Geçti Belçika hapishanelerinde Müslüman mahkumların sayısının artmasıyla, cezaevlerind..
Belçika Başbakanı Charles Michel istifa etti Belçika Başbakanı Charles Michel istifa etti Belçika Başbakanı Charles Michel, koalisyon ortağı partinin hükümeti terk etmesi..
  Hollanda HABERLERİ
IŞİD'e katılmak için Suriye'ye giden Melis'i babasının mücadelesi kurtardı IŞİD'e katılmak için Suriye'ye giden Melis'i babasının mücadelesi kurtardı Hollanda'nın Rotterdam kentinde mahkeme, IŞİD'e katılmak için 2 yıl önce Suriye'..
‘100 süper beyin’ Hollanda’ya göç etti ‘100 süper beyin’ Hollanda’ya göç etti ASELSAN, TÜBİTAK SAGE ve TUSAŞ’tan 100’e yakın mühendis Hollanda’daki teknoloji ..
Lahey'de Sarı Yelekliler Lahey'de Sarı Yelekliler "Hitler selamı" verip polisle çatıştı Hollanda'nın Lahey kentindeki Sarı Yelekliler protestosu olaylı sona erdi. Hitle..
Baba 12 Yaşındaki Oğlunu Öldürdü, 15 Yaşındaki Kaçmayı Başardı Baba 12 Yaşındaki Oğlunu Öldürdü, 15 Yaşındaki Kaçmayı Başardı Hollanda'da yaşayan Türkiye göçmeni bir baba 12 yaşındaki çocuğunu bıçaklayarak ..
  İngiltere HABERLERİ
Türkiye kökenli 9 çete üyesine ağır hapis cezası Türkiye kökenli 9 çete üyesine ağır hapis cezası İngiltere'nin başkenti Londra'da, geçtiğimiz mayıs ayında en az üç kişiyi darp e..
İngiliz parlamentosu Brexit anlaşmasını reddetti İngiliz parlamentosu Brexit anlaşmasını reddetti İngiltere Başbakanı Theresa May'in AB ile imzaladığı Brexit anlaşması, İngiliz p..
Aliyev'in kızları Londra'da 60 milyon sterlinlik konut almaya çalıştı Aliyev'in kızları Londra'da 60 milyon sterlinlik konut almaya çalıştı Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in kızlarının, bir off-shore şirket üzerin..
Londra metrosunda makinistlerin maaşı pilot maaşını geçti Londra metrosunda makinistlerin maaşı pilot maaşını geçti Bazı Londra metrosu makinistlerinin maaşlarının birçok pilotun maaşını geçtiği a..
  İsviçre HABERLERİ
Avrupa’da Çiftçiler intihara neden daha fazla eğilimli? Avrupa’da Çiftçiler intihara neden daha fazla eğilimli? İsviçre'de Bern Üniversitesi tarafından kırsal kesimde yaşayan erkekler üzerinde..
İsviçre Türkiye’ye Casus Yazılımı Satmıyor İsviçre Türkiye’ye Casus Yazılımı Satmıyor İsviçre, Türkiye'nin internet ve cep telefonlarını izlemek üzere sipariş etmek i..
Acemi askeri taşladılar Acemi askeri taşladılar İsviçre'de bir askeri okulda, komutan tarafından bir acemi askerin taşlanması yö..
Bir Kilo Havucun İçinden Akıllı Telefon Çıktı Bir Kilo Havucun İçinden Akıllı Telefon Çıktı İsviçre'de bir tüketici, marketten aldığı ambalajlı bir kilo havucun içinden akı..
  Wiener Neustadt HABERLERİ
Manuela’nın Erkek Arkadaşı Yakalandı Manuela’nın Erkek Arkadaşı Yakalandı Avusturya’da, çalılıkların arasında cansız bedeni bulunan 16 yaşındaki Manuela‘n..
16 Yaşında Kızın Cesedi Çalılıklar Arasında Bulundu 16 Yaşında Kızın Cesedi Çalılıklar Arasında Bulundu Avusturya'nın Wiener Neustadt kentinde 16 yaşında bir genç kızın cesedi calılık..
Sokak Ortasında Eski Eşini Öldürdü Sokak Ortasında Eski Eşini Öldürdü Avusturya'da iki günde iki kadın cinayeti işlendi. Krumbach NÖ bölgesinde, mülk ..
Yüz Günlük Bebeğin Ölümünden Baba Sorumlu Tutuldu Yüz Günlük Bebeğin Ölümünden Baba Sorumlu Tutuldu Neunkirchen NÖ- Avusturya’da üç aylık bebek iç organlarında oluşan zedelenmeden ..
  Avrupa HABERLERİ
Sağ Popülist Politikacılar Artı Sağ Popülist Politikacılar Artı İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch - HRW) yıllık raporunu yayımladı..
Sevimli Şeytan Mı Olur? Tartışması Sevimli Şeytan Mı Olur? Tartışması İspanya'nın Segovia kentinde yapılması planlanan bir şeytan heykeli, "fazla sevi..
Bıçaklı saldırıya uğrayan Gdansk Belediye Başkanı öldü Bıçaklı saldırıya uğrayan Gdansk Belediye Başkanı öldü Polonya'da bıçaklı saldırıya uğrayan Gdansk Belediye Başkanı Pawel Adamowicz, ha..
Hayvan kesimi ve sünnet, Avrupa'da Müslümanları ve Yahudileri nasıl bir araya getirdi? Hayvan kesimi ve sünnet, Avrupa'da Müslümanları ve Yahudileri nasıl bir araya getirdi? Müslümanlar ve Yahudiler pek iyi anlaşamayabiliyor ama Avrupa'da inanç özgürlükl..
  Analiz / Yorum HABERLERİ
Bu Günlere Nasıl Geldik (1) Bu Günlere Nasıl Geldik (1) Eşe dosta çikolata götürmekle meşhur Almancıların hikayesi nasıl başladı? Geline..
100 Yıl Önce Almanya’ya Gelen Türk İşçileri 100 Yıl Önce Almanya’ya Gelen Türk İşçileri Biz Türkiye'den işçi göçünün 50. Yılını kutluyoruz ama bizden bir 50 yıl önce g..
Avusturya-Türkiye Ve Suriyeliler Avusturya-Türkiye Ve Suriyeliler Türkiye ve Avrupa’nın bir çok ülkesine sığınan Suriyeli mültecilere en büyük des..
Dernekler Cenneti Avusturya (3) Dernekler Cenneti Avusturya (3) Avusturyalıların kurmuş oldukları derneklerle, Türkiye göçmenlerinin kurmuş oldu..
  Virgül Kadın HABERLERİ
Bugüne ve geleceğe ışık tutan bir kitap: NASIL YAPMALI? Bugüne ve geleceğe ışık tutan bir kitap: NASIL YAPMALI? Çernişevski; insanların ortak bir çalışma düzeninde yaşadığı, yaşlı ve çocukları..
Kadınlar erkeklere göre acıyı daha az hissediyor Kadınlar erkeklere göre acıyı daha az hissediyor Kanada'da bilim insanları farklı yaş grupları üzerinde gerçekleştirdiği deneyler..
GÜNÜN KİTABI: Babaannemin Kızkardeşleri GÜNÜN KİTABI: Babaannemin Kızkardeşleri ‘Bazen çileli, bazen öfkeli ama hep farkında olan kadınlık halleridir. Kadının b..
Kadın oyuncular gişede daha başarılı Kadın oyuncular gişede daha başarılı Oyuncu Glenn Close Golden Globe’da yapımcılara “kadın filmleri değil, iyi filmle..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı