HABER AKIŞI

Türkiye'nin yalan haberle imtihanı

 Tarih: 21-05-2018 12:54:59
Seçimler yaklaşırken sosyal medyada cumhurbaşkanı adaylarıyla ilgili "fake news" yani yalan haberler yer alırken, uzmanlar Gülencilik suçlamaları ve camide halay çekme görüntüleri türü sahte içeriklere karşı uyarıyor.

Türkiye'de 24 Haziran'da gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimleri yaklaşırken, adayların ve partilerin kampanya yarışında özellikle sosyal medyada "yalan haberlerin" görünürlüğü artış gösteriyor.

Deutsche Welle Türkçe Çağrı Özdemir'in haberine göre,Hedef alınan siyasilerin kim olduğu fark etmeksizin, internet ortamında dolaşan görsel ya da yazılı "haber" gibi görülen ancak doğru olmayan bilgiler, sosyal medya üzerinden büyük kitlelere ulaşabiliyor.

Ancak bilgi doğrulama uzmanları internet kullanıcılarını daha sorgulayıcı bir tavır alması konusunda uyarıyor.

 

Gülencilik suçlamaları öne çıkıyor

Türkiye'de bu tür "yalan haber" ve "dezenformasyon" ile mücadele eden ve internette yayılan bilgilerin doğruluğunu kontrol eden teyit.org isimli web sitesinin kurucusu Mehmet Atakan Foça, bu seçim döneminde yaşananları hem Türkiye'de siyasi kutuplaşma, hem de küresel çaptaki bir eğilimin yansıması olarak görüyor.

24 Haziran'a giden yolda tarafların birbirlerini Fethullah Gülen ile bağlantılı olmakla suçlamasının öne çıktığını belirtirken, "her grup kendi rakibini elemek, kendi rakibinin kamuoyundaki popülerliğini düşürmek için yalan haberlere başvuruyor" ifadesini kullandı.

Özellikle Twitter ve Facebook üzerinden montajlanan fotoğraflar ile yayılan yalan haberleri birçok sıradan kullanıcı doğrulama ihtiyacı duymadan paylaşıyor ve böylece kısa zamanda geniş kitlelere ulaşıyor.


Örneğin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce'nin bir camide halay çekerken ya da İYİ Parti cumhurbaşkanı adayı Meral Akşener'in, Fethullah Gülen ile yan yana görüldüğü fotoğraflar sosyal medyada binlerce kere paylaşıldı. Ancak yapılan incelemerle hem İnce'nin hem de Akşener'in fotoğraflarının, başka fotoğraflara montajlandığı görüldü.


Bir başka örnekte ise geçtiğimiz haftalarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Millet tamam derse çekiliriz" ifadesi üzerinde Twitter'da başlayan T A M A M ve DEVAM etiketli paylaşımlarda, her iki taraf da karşı tarafı yurtdışındaki hesaplardan destek almakla suçlamıştı, ancak bunun yanlış bir bilgi olduğu ortaya çıktı.


Teyit.org kurucusu ve şef editörü Foça, genel kullanıcının telefonda bir haberi kaydırarak okuduktan sonra ek bir sorgulamada bulunmadan tükettiğini ve haber tüketim alışkanlıkları ve sorgulamamanın en büyük riski oluşturduğunu söyledi.

 

Veri odaklı habercilik

Türkiye'de giderek artış gösteren yalan haberlerin, seçim döneminin ve küresel eğilimin yadsınamaz bir parçası olduğunu söyleyen bir diğer veri doğrulama sitesi Doğruluk Payı'ndan Batuhan Ersun, siyasi kutuplaşma ve radikalleşmenin ötesine geçecek yöntemler geliştirilmesi taraftarı.

Doğruluk Payı Genel Koordinatörü Ersun, bu yüzden gazeteciliğin değer odaklı değil, veri odaklı yapılması gerektiğini söyledi.


Ersun, "İçinde bulunduğumuz dönemde herkesin ilk yapması gereken şey, kuşkucu olmak" ifadesini kullanırken, kuşku duyulan içerikleri mümkünse kontrol etmek, mümkün olmuyorsa da bu alanda faaliyet gösteren platformlara ulaştırarak doğrulatmak gerektiğini belirtti.

Diğer tehdit: Karşı görüşü taklit etmek

Montaj görüntüleriyle yapılan yalan haberleri ya da dezenformasyon niteliğindeki bilgileri açığa çıkarmanın çok da zor olmadığını kaydeden Foça, en büyük zorluğun ise farklı kimliklerle hareket eden hesapları takip etmek olduğunu söyledi.

Teyit.org kurucusunu, "asimetrik propaganda" olarak nitelendirdiği bu durumu "karşı gruptan biriymiş gibi davranıp, o kitleyi toplayıp, sonra o kitleye yanlış bilgi vermek" şeklinde tanımladı.

Foça örnek olarak 2014 yılındaki yerel seçimlerde kendisini Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) destekçisiymiş gibi gösteren bir grubun, partiye destek verenlerin Facebook üzerinden örgütlendikleri sayfalarda, üzerinde "AK Parti'ye mührünü bas, CHP'ye çarpını at" yazan bir görsel paylaştığını ifade etti.

Böyle bir oy pusulasının geçersiz olacağını kaydeden Foça, kılık değiştirerek bir grubu destekleyen kitlenin güvenini kazandıktan sonra bu şekilde yapılmış bir yanlış yönledirmenin tehlikesine dikkat çekti.


 

Ne yapılmalı?

Foça sosyal medya kullanımı bilincinin ve medya okuryazarlığının arttırılmasının önemine dikkat çekerek, meselenin cehalet ile de açıklanamayacağını söyledi: "Yalan haber paylaşan insana cahil demek ya da salaklıkla suçlamak gibi bir alışkanlık var…

Araştırmalar bunun salaklıkla alakalı olmadığını gösteriyor.

Bu biraz da zaman ayırmakla alakalı bir mevzu."

Doğruluk Payı'ndan Ersun ise son dönemde medya ve haber tüketimi üzerine yapılan çalışamalarda, Türkiye'de insanların haber okumaktan kaçındıklarına dair çıkan bulgulara dikkat çekti.

Ersun, "Bu durumda hem medyaya olan güvensizlik ve geçmiş tecrübeler var hem de insanların artık kendi psikolojilerini koruma güdüsü var" şeklinde konuşurken, böylesi bir ortamda özellikle gençlere ve üniversite çağındakilere odaklanan medya ve doğruluk kontrolü atölye çalışmalarının önemini vurguladı.

İnsanların üç saniye içinde bilgi tükettiğinin ve sorgulamadan o bilgiyle hayatlarına devam ettiğinin altını çizen Foça, haber tüketimi alışkanlıklarında en azından basit bir kontrol mekanizması ile bilginin doğruluğunun sınanabileceğini kaydetti.

Bu da şu şekilde geçekleşiyor: "Bir haber, bir bilgi paylaşıldığında o bilgiyi paylaşan hesabın niteliğine, geçmişine ve niyetinin ne olabileceğine dair bir sorgulama gerekiyor. Ayrıca bu tüketilen bilginin de sosyal medyadaki ve internetteki farklı kaynaklardan doğrulanması gerekiyor."

 

  Kaynak: Haber Merkezi   Editör: Perspektif   Bu haber 1623 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER MEDYA HABERLERİ
  DEUTSCH HABERLERİ
Rassismusvorwurf gegen Wiener Polizei: Aufarbeitung läuft Rassismusvorwurf gegen Wiener Polizei: Aufarbeitung läuft Nicht die Betroffenen, aber mehrere NGOs legten Beschwerde ein. LPD Wien prüft i..
Kopftuchverbot in Schulen: Ein Fall fürs Parlament Kopftuchverbot in Schulen: Ein Fall fürs Parlament Heinz Faßmann will, dass das Parlament „diese heikle Frage“ entscheidet. Er will..
In Brand-Video über Feuerwehr: „Eilig haben’s die net“ In Brand-Video über Feuerwehr: „Eilig haben’s die net“ Ein Facebook-Video, in dem über einen Brandeinsatz gelacht wird, erhitzt die Gem..
258 Anzeigen wegen Gewaltdelikten an Wiener Schulen 258 Anzeigen wegen Gewaltdelikten an Wiener Schulen Erstmals wurde eine Statistik zu Gewaltdelikten erhoben: 2017/18 wurden diesbezü..
  Avusturya HABERLERİ
Avusturya'da İş Kazalarında Kaç Kişi Yaşamını Yitiriyor? Avusturya'da İş Kazalarında Kaç Kişi Yaşamını Yitiriyor? Dünya'da iş kazalarını önlemek için yapılan düzenlemelerin ve alınan önlemlerin ..
Türkiye Kökenli Avusturya Vatandaşlarına Konsolosluk Koruması Garanti Edilmiyor Türkiye Kökenli Avusturya Vatandaşlarına Konsolosluk Koruması Garanti Edilmiyor Avusturya Dışişleri Bakanlığı web sayfasında, Türkiye’ye seyahatlerde güvenlik u..
Avusturya İşçi Tarihinden Bir Kesit Avusturya İşçi Tarihinden Bir Kesit Avusturya’ daki sendikalaşma oranı diğer ülkelerle karşılaştırıldığında ç..
Avusturya Vatandaşlığını Kaybedenlerin Sayısı 85'e Çıktı Avusturya Vatandaşlığını Kaybedenlerin Sayısı 85'e Çıktı Türkiye'nin yurt dışında yaşayan vatandaşlarına seçme hakkı tanıdıktan sonra pat..
  Viyana HABERLERİ
Viyana’da Bazı Tramvay Hatlarında Ulaşım Durdu Viyana’da Bazı Tramvay Hatlarında Ulaşım Durdu Elektrik kesintisinden kaynaklı olarak bazı tramvay hatların durması sonucu traf..
Pazar Sabahı Viyana'da Yangın 1 Ölü Pazar Sabahı Viyana'da Yangın 1 Ölü Başkent Viyana'da çıkan yangın sonucu, bir kadın hayatını kaybetti.
Viyana'da Başörtüsü Sergisi Viyana'da Başörtüsü Sergisi Viyana Dünya Müzesi'nde yer alan bir sergi tarihi fotoğraflar, Haute-Couture tas..
Viyana'da Bir Berber Ve Türk Lirasından Silinen Sıfırlar Viyana'da Bir Berber Ve Türk Lirasından Silinen Sıfırlar Berberler haberciler için önemli genel haber kaynak alanlarıdır. Doğruluğu tartı..
  Almanya HABERLERİ
Selefilerin kalesi Selefilerin kalesi Almanya’nın en kalabalık eyaleti Kuzey Ren-Vestfalya, aynı zamanda Selefilerin e..
Merkel Suudilere silah ihracatının durdurulmasını istiyor Merkel Suudilere silah ihracatının durdurulmasını istiyor Kaşıkçı'nın öldüğünü kabul eden Suudi Arabistan'a yapılan silah sevkiyatının geç..
Bilet otomatı patladı: 1 ölü Bilet otomatı patladı: 1 ölü Almanya'nın Halle şehrindeki istasyonda bilet otomatı patladı. 1 kişi hayatını k..
Gizli servislerin Gizli servislerin "açık" operasyonları: Amatörlük mü strateji mi? Skripal ve Kaşıkçı olaylarının ortaya koyduğu gibi son zamanlarda yaşananlar ist..
  Türkiye HABERLERİ
Yunanistan Büyükelçisi Dışişleri'ne çağrıldı Yunanistan Büyükelçisi Dışişleri'ne çağrıldı Yunanistan'ın Ankara Büyükelçisi Petros Mavroidis Dışişleri Bakanlığı'na çağrıld..
Erdoğan: Son 16 yılda hiçbir vatandaşın özgürlük alanı daralmamıştır Erdoğan: Son 16 yılda hiçbir vatandaşın özgürlük alanı daralmamıştır Erdoğan, 'Son 16 yılda hiç kimsenin, hiçbir vatandaşın, etnik veya dini grubun ö..
Türk üniversiteleri neden ilk 500 içerisindeki yerini kaybetti? Türk üniversiteleri neden ilk 500 içerisindeki yerini kaybetti? Dünya Üniversiteleri Sıralama Merkezi (The Center for World University Ranking -..
"Afrin'e gitmek için" başvuru yapan eski MHP'li il başkanı, 'bedelli asker' oldu MHP Bolu İl Başkanı olduğu tarihte Zeytin Dalı Operasyonu kapsamında Afrin’e git..
  Kültür Sanat HABERLERİ
Maria Anna Augusta Colöstina Fatma Maria Anna Augusta Colöstina Fatma Budin’in yani günümüz Budapeşte’si, Evliya Celebi seyahatnamesinde o zamanın öne..
Sapkın Zihniyet Çocuk Kitaplarında Sapkın Zihniyet Çocuk Kitaplarında Çocuk kitabı olarak yazılan 'Keloğlan Ak Ülkede' kitabında Hızır adında bir kara..
Karakter benzerliği ilişkide ne kadar önemli? Karakter benzerliği ilişkide ne kadar önemli? Araştırmalar, eşlerin kişilik özellikleri bakımından benzerlik derecesinin mutlu..
Avrupa'da Banyo Kültürü Avrupa'da Banyo Kültürü Aslında ta Hititliler ve Romalılardan beri temizlik aracı olarak sabun biliniyor..
  Fransa HABERLERİ
Nazım'ın oğlu Mehmet Hikmet hayatını kaybetti Nazım'ın oğlu Mehmet Hikmet hayatını kaybetti Büyük usta Nâzım Hikmet’in öz oğlu ressam Mehmet Nâzım (67), Fransa’da hayatını ..
Interpol Başkanı kayboldu! Interpol Başkanı kayboldu! Uluslararası Polis Teşkilatı'nın (Interpol) Çinli başkanı Hongwei Meng'nin yakla..
Macron'un yer aldığı fotoğraf karesindeki orta parmak hareketi tartışma yarattı Macron'un yer aldığı fotoğraf karesindeki orta parmak hareketi tartışma yarattı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un birlikte fotoğraf çektirdiği bir kişinin..
THY’nın fiyatları düşürmesi için imza kampanyası başlatıldı THY’nın fiyatları düşürmesi için imza kampanyası başlatıldı Fransa’da yaşayan Türkiyeliler, Türk Hava Yolları’nın biletlerinde indirime gitm..
  Belçika HABERLERİ
İslam devleti kurmayı hedefleyen örgüt liderinin vatandaşlığı iptal edildi İslam devleti kurmayı hedefleyen örgüt liderinin vatandaşlığı iptal edildi Belçika'nın "en büyük terör davasına" konu olan radikal İslamcı "Sharia4Belgium"..
Reina saldırısında ölen Türk için ırkçı söylemler paylaşan Belçikalı politikacıya hapis cezası Reina saldırısında ölen Türk için ırkçı söylemler paylaşan Belçikalı politikacıya hapis cezası Belçika’da Reina saldırısında hayatını kaybeden Türk'le ilgili sosyal medyada ır..
Belçika seçimlerinde aşırı sağcı ve ülkücü adaylar tartışması Belçika seçimlerinde aşırı sağcı ve ülkücü adaylar tartışması Belçika'da önümüzdeki hafta yapılacak yerel seçimler öncesi, partilerin listeler..
Belçika seçimlerinde 'AKP müdahalesi tartışması' Belçika seçimlerinde 'AKP müdahalesi tartışması' Belçika'da 14 Ekim'de yapılacak yerel seçimler öncesi, "AK Parti Belçika" adlı F..
  Hollanda HABERLERİ
Cihatçı hücresine sızan polisler, aylar süren operasyon sonucunda saldırıyı önledi Cihatçı hücresine sızan polisler, aylar süren operasyon sonucunda saldırıyı önledi Hollanda'da büyük bir saldırının son aşamasında oldukları gerekçesiyle gözaltına..
AB Komisyonu başkan adayı Weber: Türkiye hiçbir zaman AB'ye üye olamaz AB Komisyonu başkan adayı Weber: Türkiye hiçbir zaman AB'ye üye olamaz Önümüzdeki yıl Jean-Claude Juncker'den boşalacak olan Avrupa Birliği (AB) Komisy..
Nazi benzetmesinde suçlu medya gösterildi Nazi benzetmesinde suçlu medya gösterildi Ankara'da Hollandalı mevkidaşıyla görüşen Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Erdoğan'ın..
Sosyal yardım alanlar her türlü araştırılabilinecek Sosyal yardım alanlar her türlü araştırılabilinecek Hollanda Danıştayı, sosyal yardım kurumlarının Türk hükümetine başvurmadan yaptı..
  İngiltere HABERLERİ
Ryanair uçağında ırkçı saldırıya soruşturma Ryanair uçağında ırkçı saldırıya soruşturma Barcelona'dan Londra'ya uçan Ryanair uçağında bir kişi 77 yaşındaki siyah bir ka..
Okul teneffüslerde konuşmayı yasakladı, ses çıkaranlar alıkonulacak Okul teneffüslerde konuşmayı yasakladı, ses çıkaranlar alıkonulacak İngiltere'nin Birmingham kentinde bir orta okul, öğrencilerine teneffüslerde kon..
Londra’da Brexit karşıtı gösteri Londra’da Brexit karşıtı gösteri Başkent Londra’da, İngiltere'nin AB'den ayrılmasına (Brexit) karşı yapılan göste..
Nazilerden kaçanlar Brexit sonrasında Alman vatandaşlığını geri istiyor Nazilerden kaçanlar Brexit sonrasında Alman vatandaşlığını geri istiyor İngiltere’deki Brexit kararı sonrasında Alman vatandaşlığı için yapılan başvurul..
  İsviçre HABERLERİ
İsviçre Türkiye’ye Casus Yazılımı Satmıyor İsviçre Türkiye’ye Casus Yazılımı Satmıyor İsviçre, Türkiye'nin internet ve cep telefonlarını izlemek üzere sipariş etmek i..
Acemi askeri taşladılar Acemi askeri taşladılar İsviçre'de bir askeri okulda, komutan tarafından bir acemi askerin taşlanması yö..
Bir Kilo Havucun İçinden Akıllı Telefon Çıktı Bir Kilo Havucun İçinden Akıllı Telefon Çıktı İsviçre'de bir tüketici, marketten aldığı ambalajlı bir kilo havucun içinden akı..
İsviçre'de ikinci İsviçre'de ikinci "burka yasağı" İsviçre’nin St. Gallen kantonunda kamusal alanda yüzün tamamen örtülmesini yasak..
  Wiener Neustadt HABERLERİ
Emir Bebek A3 Otobanı İmdat Şeridinde Dünyaya Geldi Emir Bebek A3 Otobanı İmdat Şeridinde Dünyaya Geldi Avusturya'da hastaneye götürülen anne, otobanın imdat şeridinde bebeğini dünyaya..
Tecavüz Suçlamasıyla Aranıyor Tecavüz Suçlamasıyla Aranıyor Avusturya’da 17 yaşındaki genç kadına tecavüz ettiği iddia edilen zanlı aranıyor..
Hamile Olduğunu Söyledi, Geçmişe Dönük Çıkış Verildi Hamile Olduğunu Söyledi, Geçmişe Dönük Çıkış Verildi Wiener Neustadt -Avusturya'da, hamile olduğunu işyerine bildiren kadına, geriye ..
Nazi Sembollü Doğum Günü Pastasına 18 Ay Hapis Nazi Sembollü Doğum Günü Pastasına 18 Ay Hapis Avusturya'nın Wiener Neustadt kentinde, bir polise kadın arkadaşı tarafından he..
  Avrupa HABERLERİ
Mülteci için uçakta eylem yapan İsveçli Ersson'a dava açıldı Mülteci için uçakta eylem yapan İsveçli Ersson'a dava açıldı İsveçli savcılar Göteborg- İstanbul seferini yapan Türk Hava Yolları (THY) uçağı..
Polonya dev havalimanı için düğmeye bastı Polonya dev havalimanı için düğmeye bastı Türkiye yıllardır tartışılan üçüncü havalimanının resmi açılışı için gün sayarke..
Bulgar yargısı Türkiye’nin iade talebini reddetti Bulgar yargısı Türkiye’nin iade talebini reddetti Bulgar yargısı Türkiye’nin isteğiyle Varna kentinde gözaltına alınan Mehmet Y. a..
Avrupa’da İslam dinine yönelik dış mali yardımlar kısıtlanacak Avrupa’da İslam dinine yönelik dış mali yardımlar kısıtlanacak Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), üye ülkelerin diğer Avrupa ülkeler..
  Analiz / Yorum HABERLERİ
(Yorum) Cumhuriyet Bayramını Sarayda Kutlayarak, Ankara Sarayı Eleştirilemez (Yorum) Cumhuriyet Bayramını Sarayda Kutlayarak, Ankara Sarayı Eleştirilemez Atatürkçülerin cumhuriyet elden gidiyor şiarıyla sarıldıkları cumhuriyet bayramı..
Viyana, Küfür ve Genç Kız Viyana, Küfür ve Genç Kız Kadın bedenini sürekli aşağılayan, adeta tecavüzün teorisi olan küfür, hayatımız..
CHP'nin sorunu kimlik politikaları CHP'nin sorunu kimlik politikaları Almanya'nın saygın araştırma kuruluşlarından SWP Türkiye'de muhalefetin geleceği..
VirgülYorum/ Alman Demekle İnsan Demek Arasında Fark Var! VirgülYorum/ Alman Demekle İnsan Demek Arasında Fark Var! Almanya'da bir kavga sonucu hayatını kaybeden kişinin ulusal kimliği üzerinden y..
  Virgül Kadın HABERLERİ
Kadınlarda doğurganlık yarı yarıya düştü Kadınlarda doğurganlık yarı yarıya düştü BM Nüfus Fonu, dünyada kadın başına doğum sayısının elli yılda yarı yarıya azald..
Avrupa Konseyi: Türkiye kadına yönelik şiddetin önlenmesinde sınıfta kaldı Avrupa Konseyi: Türkiye kadına yönelik şiddetin önlenmesinde sınıfta kaldı Avrupa Konseyi uzmanları, Türkiye’den kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet k..
Sağlığınız için Sütyen nasıl seçilir? Sağlığınız için Sütyen nasıl seçilir? Kendiniz için doğru sütyeni bulmak zor ve sıkıcı bir görev gibi gelebilir. Ama h..
Mülteci kadınlar seslerini yükseltiyor Mülteci kadınlar seslerini yükseltiyor Mülteci bir kadın: ‘Beni çok taciz ettiler. Kaçakçılardan biri çok ısrarcıydı. B..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı