HABER AKIŞI

Türkçe Habercilerinin Korona İle Sınavı

 Tarih: 17-04-2020 23:00:46
Perspektif (Adem Hüyük)

Korona virüsünün yayılma hızı, sürekli değişen rakamlar ve Avusturya Hükümeti’nin her gün yeni bir uygulama ilan etmesi, habercilerin omzuna büyük bir yük bindiriyor. 

Bir yandan hükümet tarafından her gün yapılan açıklamaları, doğru anlayıp haber yapmaya çalışırken, diğer yandan sosyal medya platformlarında korona virüsüne dair manipülasyon ve dezenformasyon girişimlerine karşıda - kendisini aklamak adına mücadele vermekte.  

Buradan, Avusturya medyasının süreci iyi yönettiği de çıkartılmamalıdır.

Sosyal medyada birçoğu anonim olarak paylaşılan yalan haberlerin ve yanıltıcı içeriklerin yanı sıra, geleneksel medyanın da çok iyi bir sınav verdiği söylenemez.

Bunu anlamak için, hükümetin her gün yaptığı basın açıklamalarında, gazetecilerin hükümet yetkililerine yönelttiği sorulara bakmamız yeterli olacaktır.  

Avusturya’da, Almanca haberleri en az takip eden göçmen katmanı, kuşkusuz Türkiye kökenli göçmenlerdir.

Bu nedenle onlarca, aylık basılan gazete, dergi, haber sitesi ve yüzlerce Facebook haber sayfaları bulunmakta.  

Kuşkusuz idealist gazetecilerinde içinde yer aldığı ve artık gayri resmi Türkçe medya sektörü diyebileceğimiz bu ‘haberciler’, Avusturya ulusal medyası gibi, korona salgınına odaklanmış durumda.  

Türkçe Haberciler ve Facebook fenomenleri, korona sürecini kaleme almak yerine, daha iyi olduklarını düşündükleri görsel ve işitsel alanda, kitlelere taşımayı seçtiler.  

Hükümetin basın açıklamalarını, ilgili bakanlığın sosyal sayfalarından kendi sayfalarına yönlendirerek, basın açıklamalarının canlı izlenilmesini sağladılar.

Buraya kadar, imkanlar dahilinde yapılan bir kamu hizmeti olarak görülmelidir.  

Türkçe habercilerin ve Facebook fenomenlerin çıkmaza girdikleri nokta, açıklamaların Türkçe dilinde haberleştirilmesin de başlamaktadır.

Açıklamalar canlı dinlenilmiş olsa da, Avusturya Haber Ajansı (APA) veya bir başka ulusal gazete tarafından, açıklamaların haberleştirilmesi beklenilmektedir. (istisnalar var tabi) 

Zaten haber yazma kabiliyeti bulunan gazeteci sayısı bir elin beş parmağını geçmediğinden, görsel medya aracılığıyla gelişmeler, aktarılmaya çalışılmaktadır.  

Biçimsel bir çeviri ile işlenen haberlerde içerik tartışılamıyor, öngörü yapılamıyor ve en önemlisi soru sorulamıyor.  

Bu nedenle, Avusturya Entegrasyon Fonu tarafından, salgına karşı Türkçe yapılan bilgilendirmelerdeki yanlış bilgileri fark edemedi. Uyarılar sonrasında Avusturya Entegrasyon Fonu, bilinçli yapılan yanlışı düzeltti.

  

Birkaç haber sitesinin, basın açıklamalarının hemen arkasından yaptıkları Türkçe haberler, Avusturya’nın tamamında habercilik yapmaya çalışanlar tarafından ana kaynak olarak alındığı, haberin veriliş ve sunuş şeklinden anlaşılmaktadır.  

Türkçe haberciliğinde içine düşülen bir diğer yanılgı ise, Almanca yapılan haberi salt çeviri yapmakla, haberin özüne dokunmadan okuyucuya ulaştırıldığının sanılmasıdır.

Almanca haber ve makalelerin, Türkçe aynı anlamı verebilmek için Avusturya’nın siyasi gelişmelerine ve asgari düzeyde kültürel yapısı hakkında bilgiye sahip olmak gerekmektedir.

Zira makalelerin ruhunu okuyucuya yansıtmak için, Türkçe de karşılığı olmayan şeyler üzerinden anlam yürütebilme ve yorum yapma kabiliyetine sahip olmak gerekmektedir.  

Çok sayıda haberci buna dikkat etmediğinden, Avusturya ulusal medyasında yapılan kavramsal hatalar, bizlerin sütunlarına da aynı şekil yansımaktadır.

Çünkü haberi sorgulamıyor, mantığını aramıyoruz.  

Avusturya medyasında yer alan veya devlet yetkililerin yaptıkları açıklamaların, satır başlıkları üzerinden haber yapıyor, ayrıntıyı yani, hükümet raportörlerinin yayınladıkları kanun içeriklerine dikkat etmiyoruz.

Bu nu yapmayınca da, yaptığımız haberden sonra, okuyucudan gelen sorulara yanıt veremiyoruz.  

Korona virüsü salgınında, bilgi kirliliği virüsten daha hızlı yayılıyor. 

Bu, habercilerin kapsamlı haber yapmamasından, satır başlıklarıyla günü kurtarmaya çalışmalarından kaynaklanıyor.  

Diğer yandan, sosyal medyada bilgilendirici ve güvenilir haberler yerine sansasyonel içeriklerle; komplo teorileri içeren haberlerle daha sık karşılaşıyoruz.

Virüsün bir biyolojik silah olduğu iddiaları da bunlardan biri.

Bu haberler toplumu korku ve paniğe sürüklüyor. 

Haberciler kısa sürede ‘’uzman’’ bularak haberlerini yapma telaşı içerisindeler.

Ne yazık ki, Avusturya’da Türkçe konuşan uzman neredeyse yok denilecek kadar az.  

Her doktor her konuda konuşmamalı. 

Her şeyden önce bir doktor, uzman olmadığı alanda konuşmamasını bilmeli, bunun yanında, habercide her doktorun korona hakkında yetkin bilgiye sahip olmayacağını öngörmelidir.  

Hastalık ile ilgili dilin doğru kullanılması ve kanıta dayalı olarak hazırlanması, haberde genellemelerden kaçınılması, ayrımcılık içeren veya destekleyen ifadelerin kullanılmaması, hastalıkla ilgili olarak efsanelerden ve yanlış yönlendirmelerden kaçınılması, doğru terminolojinin kullanılması esas alınmalıdır.  

Türkçe habercilerin en başarılı oldukları ve en çok izlenme oranını yakaladıkları alan ise, tabi ki devletin yapmayı taaddüt ettiği yardımların, bürokratik gelişim sürecinin, muhasebeciler aracılığıyla anlatılmasıdır.  

Bu programlarda kamu yararına yapılmış eylemlerdir. 

 

Sonuç olarak, yetersizlikler içerisinde kamu hizmeti vermeye çalışan haberciler – eksik, yanlış, kamuoyunu iyi niyetle haberdar etmeye çalışıyor.  

Bunu yaparken de, geçimlerini sağlamaları gerekmektedir.  

O nedenle, okuyucular tarafından reklam yapan habercilerin eleştirilmesi çok anlamsızdır.

Belki biçimsel olarak reklam anlayışları yanlış olabilir.

Fakat bu habercilerin de bir aileleri olduğu ve onları geçindirme dertlerinin olduğu gerçeğini değiştirmez.  

Neil deGrasse Tyson’ın dediği gibi, “Bilimsel okuryazar olmak, başkası palavracı olduğunda bunu bilmektir.” 

  Bu yazı 7123 defa okunmuştur.
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 18 13 1 4 42 7 43 +35
2 Manisa FK 18 13 1 4 49 18 43 +31
3 Hekimoğlu Trabzon 18 11 5 2 34 29 35 +5
4 Sancaktepe Bld 18 10 5 3 30 15 33 +15
5 Çorum FK 18 10 7 1 25 21 31 +4
6 İnegölspor 18 8 6 4 28 18 28 +10
7 Afjet Afyonspor 18 7 7 4 26 22 25 +4
8 Pendikspor 18 7 7 4 23 22 25 +1
9 Tarsus İdman Yurdu 18 8 9 1 25 27 25 -2
10 Sarıyer 18 6 6 6 20 19 24 +1
11 Zonguldak Kömürspor 18 6 6 6 24 24 24 0
12 Hacettepe Spor 18 7 9 2 22 30 23 -8
13 Kırklarelispor 18 5 6 7 15 23 22 -8
14 Amed Sportif 18 5 8 5 13 27 20 -14
15 Başkent Akademi FK 18 5 10 3 22 25 18 -3
16 Gümüşhanespor 18 5 10 3 20 27 18 -7
17 1922 Konyaspor 18 5 11 2 20 30 17 -10
18 Şanlıurfaspor 18 0 17 1 5 59 14 -54
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 18 11 2 5 35 19 38 +16
2 24Erzincanspor 18 10 2 6 26 13 36 +13
3 Artvin Hopaspor 18 9 2 7 29 12 34 +17
4 68 Aksaray Belediyespor 18 9 3 6 30 15 33 +15
5 Çatalcaspor 18 7 2 9 29 17 30 +12
6 Karaköprü Belediyespor 18 6 4 8 16 13 26 +3
7 Buca FK 18 7 6 5 21 24 26 -3
8 Silivrispor 18 6 6 6 25 23 24 +2
9 Sultanbeyli Bld. 18 6 6 6 20 18 24 +2
10 Düzcespor 18 6 6 6 12 14 24 -2
11 Erzin Spor Kulübü 18 5 5 8 21 18 23 +3
12 Çankaya FK 18 6 7 5 19 21 23 -2
13 Şile Yıldızspor 18 5 7 6 14 15 21 -1
14 Kızılcabölükspor 18 4 6 8 24 25 20 -1
15 Yeni Orduspor 18 2 3 13 8 11 19 -3
16 Yomraspor 18 3 7 8 17 22 17 -5
17 Tokatspor 18 1 14 3 12 37 6 -25
18 Manisaspor 18 0 15 3 12 53 3 -41
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 18/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 18/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 18/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 20/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 18/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
 18/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 18/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 20/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Tuzlaspor
 18/01/2020 Van Spor vs Niğde Anadolu FK
 18/01/2020 Etimesgut Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 18/01/2020 Eyüpspor vs Bandırmaspor
 19/01/2020 Sivas Belediyespor vs Bodrumspor
 19/01/2020 Ankara Demirspor vs Kahramanmaraşspor
 19/01/2020 Kastamonuspor vs Kırşehir Belediyespor
 19/01/2020 Sakaryaspor vs Elazığspor
 19/01/2020 Uşak Spor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2020 Karaköprü Belediyespor vs 24Erzincanspor
 18/01/2020 Sultanbeyli Bld. vs Çatalcaspor
 19/01/2020 Artvin Hopaspor vs Kızılcabölükspor
 19/01/2020 Yeni Orduspor vs Manisaspor
 19/01/2020 Buca FK vs Erzin Spor
 19/01/2020 Düzcespor vs Çankaya FK
 19/01/2020 Serik Belediyespor vs 68 Aksaray Belediyespor
 19/01/2020 Silivrispor vs Şile Yıldızspor
 19/01/2020 Tokatspor vs Yomraspor
LİNKLER
Yukarı