HABER AKIŞI

Koşulsuz Temel Gelir Mümkün mü?

 Tarih: 01-06-2018 14:56:21  -   Güncelleme: 01-06-2018 14:57:00
Zeki Çelebi

Batı Avrupa ülkelerinde son zamanlarda gündemi sürekli yoğunlaşarak devam eden bir koşulsuz temel gelir (Bedingungslose Grundeinkommen) tartışması meşgul etmekte.

 

Bilgisayar yazılımları, elektronik cihazlar, kişisel bilgisayarlar ve bilişim hizmetleri sektöründe devasa bir yer kaplayan Microsoft şirketinin patronu Bill Gates ve Tesla Motors ile PayPal’ın (orijinali X.com) kurucu ortaklarından olan, son zamanların popüler siması Elon Musk önümüzdeki 30 yıl içerisinde koşulsuz temel gelirin kaçınılmaz olarak yürürlüğe koyulacağına kesin gözüyle bakıyor.

 

Elon Musk CNBC ye verdiği bir röportajda koşulsuz temel gelirin bir tercih değil, tartışmasız olarak bir zorunluluk olduğunun altını çizerek vurguluyor.

 

Özellikle Google, Facebook ve Amozon gibi büyük teknoloji şirketlerinin patronlarının dilinden düşürmediği ve şu anda deneme aşamasında olan koşulsuz temel gelir projesi nedir ve arka planında yatan gerçekler nelerdir?

 

Koşulsuz temel gelir projesini kısaca, devletin bütün vatandaşlarını koşulsuz şartsız olarak temel ihtiyaçlarını mütevazi bir şekilde karşılayabilmesi için aylığa bağlaması olarak özetleyebiliriz. Devlet bu aylığı vatandaşlarına öderken, herhangi bir kriter aramıyor. Yani çalışıp çalışmadığınızdan bağımsız olarak tüm vatandaşlar aylık gelir sahibi olacaklar.

 

Bir çok okuyucu projenin kulağa ütopik yada asılsız geldiğini düşünebilir ancak Kanada’nın Ontario bölgesinde 2017 yılından beri deneme amaçlı bir pilot proje uygulanmakta. Üç yıl boyunca aylık gelirinden bağımsız olarak dileyen herkes aylık 1320 Kanada Doları yani yaklaşık 900 Euro gelir sahibi olabiliyor. Avrupa ülkeleri arasında projeyi ilk deneyen Finlandiya oldu.

Finlandiya 2017 yılının ocak ayından itibaren iki yıllık bir projeyi hayata geçirdi. Finlandiya devleti, 25 ve 58 yaşları arasındaki 2000 İşsize şartsız olarak aylık 560 Euro ödeme yapıyor. Her ne kadar Finlandiya hükümeti iki yıllık uygulanması planlanan projeyi, bir buçuk yılın sonunda uzatmayacağını açıklasa da, koşulsuz temel gelir fikrinin Avrupa da önümüzdeki süreçte daha yoğun ve ciddi tartışılacağı kesin.

 

Tabi ki koşulsuz temel gelir fikrinin önümüzdeki yıllarda hayat hakkı bulup bulamayacağını bilemeyiz ancak bütün Avrupa da doksanlı yıllardan beri sosyal haklar tek tek kısıtlanıp budanırken, ekonomik kriz kendini her geçen gün daha fazla his ettirirken, AB üyesi olan İtalya, Portekiz, Yunanistan ve İspanya gibi Akdeniz ülkeleri ekonomik olarak iflasın eşiğindeyken, Neoliberalizm Yoksul ve Zengin arasındaki uçurumu her geçen gün daha akıl almaz seviyelere çekerken, nereden çıktı bu koşulsuz temel gelir tartışması demeyin.

 

Daha önce Taksi şoförleri ve Uber ile ilgili yazdığım yazımda kısaca ifade etmeye çalıştığım gibi bu koşulsuz temel gelir tartışmalarının da temel nedeni dijitalleşme (Digitalisierung). İnsanlığın bugün içerisinde bulunduğu süreç Analog olanın dijitale dönüştüğü bir süreç.

Teknoloji ve bilim inanılmaz bir hızla gelişiyor. Bilim ve teknolojinin gelişmesi üretimden tüketime kadar toplumun kodlarını değiştiriyor. 

 

Teknoloji her geçen gün hayatımızı daha fazla belirliyor.

Yapay zekanın günümüzde gelmiş olduğu boyut bilim-kurgu olmaktan çıkmakla kalmayarak artık üretim süreçlerine dahil olmaya başladı. Bilgisayarlar ve makineler insanların sadece fiziksel güce dayalı emekle üretimine rekabet etmekle kalmayarak, büro, lojistik ve organizasyon gibi beyin emeğine dayalı işleri de yapacak hale gelmeye başladı.

Yapay zeka üretimde sürekli daha fazla rol edinmeye başladı.

Bu süreç hızlanarak devam edecek. Önümüzdeki 50 yıl içerisinde insanlığın büyük bölümünün dijitalleşme ve yapay zekanın üretimdeki gelişiminin sonucu olarak işsiz kalması bekleniyor.

Bu yüzden koşulsuz temel gelir tartışmaları noktasında zurnanın zırt dediği yer tam burası.

Gerçekten insanlığın yarısından fazlasının emeğini satarak gelir elde edemediğini yani işsiz olduğunu düşünürsek bugünkü tartışmaları ve gündemi daha rahat anlayabiliriz. Milyarlarca insanın gelir olmadan yokluk ve sefalet içinde barışçıl bir yaşam sürebilme ihtimali çok düşük. 

 

Üretimin belirleyici oranda insan emeği ile değil yapay zeka ve robotlar tarafından yapıldığını düşündüğümüzde toplumun tarihte eşi olmayan bir hızla dönüşmek zorunda olduğunu görmek zorundayız.

 

Koşulsuz temel gelir projesi dijitalleşmenin yaratacağı işsizlik problemini ne kadar çözebileceği bir soru işareti. Ancak toplum için sorulması ve tartışılması gereken çok daha önemli sorunlar var.

 

Üretimi Insan emeği sömürüsüne dayanmayan bir üretim sistemi kapitalist bir üretim sitemidir? Bugüne kadar kapitalizmi açıklarken bir çok ekonomistin dayandığı nokta Karl Marx ın emek ve sermaye arasındaki çelişkiye ilişkin teorisiydi.

Bugün geldiğimiz noktada İnsan emeğine dayalı işlerin her gün azaldığını ve insan emeğinin robotlara karşı sürekli değer kayıp ettiğini görüyoruz.

Artık beyin emeğinine dayalı işlerin bile bir çoğunu yapay zekanın üstlendiğini düşündüğümüz de ne kadar radikal bir dönüşümle karşı karşıya olduğumuzu daha iyi anlayabiliriz.

 

Göçmenler ve gurbetçiler bu dönüşüm sürecinin neresinde olduğuyla ilgili fikirlerimi bir sonraki yazılarımda ifade etmeye çalışacağı…

  Bu yazı 801 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
GÜNLÜK BURÇ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 34 24 7 3 75 33 75 +42
2 Fenerbahçe 34 21 4 9 78 36 72 +42
3 Medipol Başakşehir 34 22 6 6 62 34 72 +28
4 Beşiktaş 34 21 5 8 69 30 71 +39
5 Trabzonspor 34 15 9 10 63 51 55 +12
6 Göztepe 34 13 11 10 49 50 49 -1
7 Sivasspor 34 14 13 7 45 53 49 -8
8 Kasımpaşa 34 13 14 7 57 58 46 -1
9 Kayserispor 34 12 14 8 44 55 44 -11
10 Yeni Malatyaspor 34 11 13 10 38 45 43 -7
11 Akhisarspor 34 11 14 9 44 53 42 -9
12 Aytemiz Alanyaspor 34 11 16 7 55 59 40 -4
13 Bursaspor 34 11 17 6 43 48 39 -5
14 Antalyaspor 34 10 16 8 40 59 38 -19
15 Atiker Konyaspor 34 9 16 9 38 42 36 -4
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 49 60 33 -11
17 Gençlerbirliği 34 8 17 9 37 54 33 -17
18 Karabükspor 34 3 28 3 20 86 12 -66
Takım O G M B A Y P AV
1 Çaykur Rizespor 34 20 5 9 68 38 69 +30
2 MKE Ankaragücü 34 18 7 9 55 34 63 +21
3 Boluspor 34 18 10 6 53 30 60 +23
4 Ümraniyespor 34 17 9 8 49 35 59 +14
5 BB Erzurumspor 34 14 9 11 56 44 53 +12
6 Gazişehir Gaziantep FK 34 15 11 8 57 38 53 +19
7 Altınordu 34 15 11 8 55 45 53 +10
8 Balıkesirspor Baltok 34 16 11 7 56 46 52 +10
9 İstanbulspor 34 14 12 8 45 39 50 +6
10 Elazığspor 34 13 12 9 53 44 48 +9
11 Giresunspor 34 13 13 8 50 44 47 +6
12 Adanaspor 34 12 15 7 41 56 43 -15
13 Eskişehirspor 34 12 14 8 63 56 41 +7
14 Adana Demirspor 34 11 15 8 44 47 41 -3
15 Denizlispor 34 10 16 8 43 47 38 -4
16 Samsunspor 34 7 12 15 32 46 36 -14
17 Manisaspor 34 7 24 3 31 80 15 -49
18 Gaziantepspor 34 2 28 4 18 100 1 -82
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 23 4 7 63 15 76 +48
2 Menemen Belediyespor 34 22 4 8 68 26 74 +42
3 Afjet Afyonspor 34 21 6 7 62 31 70 +31
4 Sivas Belediyespor 34 19 5 10 57 29 67 +28
5 Keçiörengücü 34 19 8 7 77 41 64 +36
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 7 11 58 32 59 +26
7 İnegölspor 34 17 9 8 53 41 59 +12
8 Sarıyer 34 13 16 5 44 45 44 -1
9 Tokatspor 34 11 13 10 37 45 43 -8
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 14 9 44 47 42 -3
11 Kastamonuspor 1966 34 12 18 4 46 49 40 -3
12 Eyüpspor 34 11 17 6 52 62 39 -10
13 Tuzlaspor 34 10 16 8 42 51 38 -9
14 Bodrumspor 34 10 16 8 39 53 38 -14
15 Amed Sportif 34 10 14 10 37 41 37 -4
16 Bucaspor 34 10 15 9 51 60 36 -9
17 Kocaeli Birlikspor 34 4 26 4 30 78 13 -48
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 32 1 19 133 17 -114
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa BBSK 34 23 5 6 60 27 75 +33
2 Bayburt Grup Özel İdare 34 17 6 11 51 33 62 +18
3 Kemerspor 2003 34 15 7 12 62 44 57 +18
4 Bayrampaşa 34 16 9 9 43 34 57 +9
5 Düzcespor 34 14 7 13 41 34 55 +7
6 Ofspor 34 16 11 7 41 27 55 +14
7 Halide Edip Adıvar SK 34 13 9 12 45 33 51 +12
8 Erbaaspor 34 13 12 9 46 41 48 +5
9 Batman Petrolspor 34 12 10 12 43 36 48 +7
10 Yeni Altındağ Bld. 34 11 14 9 42 44 42 -2
11 Çatalcaspor 34 10 13 11 33 37 41 -4
12 Kozan Belediyespor 34 11 17 6 42 52 39 -10
13 Yomraspor 34 9 15 10 23 42 37 -19
14 Erzin Belediyespor 34 10 18 6 35 53 36 -18
15 Bergama Belediyespor 34 8 16 10 35 54 34 -19
16 12 Bingölspor 34 7 14 13 28 42 34 -14
17 Orhangazi Belediyespor 34 6 15 13 34 52 31 -18
18 Çanakkale Dardanel SK 34 5 18 11 35 54 26 -19
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
11.08.2017 21:45 İstanbul Başakşehir 1 - 0 Bursaspor
12.08.2017 20:00 Teleset M. Akhisarspor 1 - 0 Demir Grup Sivasspor
12.08.2017 21:50 Aytemiz Alanyaspor 1 - 3 Kasımpaşa
12.08.2017 20:00 Gençlerbirliği 1 - 1 Kardemir Karabükspor
12.08.2017 21:45 Göztepe 2 - 2 Fenerbahçe
13.08.2017 21:45 Beşiktaş 2 - 0 Antalyaspor
13.08.2017 20:00 Evkur Yeni Malatyaspor 3 - 1 Osmanlispor FK
13.08.2017 20:00 Trabzonspor 2 - 1 Atiker Konyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
11.08.2017 20:00 Ankaragücü 0 - 0 Erzurum BB
12.08.2017 21:00 İstanbulspor 2 - 2 Eskişehirspor
12.08.2017 21:45 Adanaspor 3 - 0 Denizlispor
12.08.2017 19:05 Ç.Rizespor 4 - 1 Manisaspor
13.08.2017 19:30 Boluspor 2 - 2 Giresunspor
13.08.2017 21:45 Gaziantepspor 0 - 3 Umraniyespor
13.08.2017 19:30 Samsunspor 0 - 0 Gaziantep Bykşhr Bld.
13.08.2017 21:45 Balıkesirspor 2 - 2 Adana D.Spor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
09.09.2017 16:30 Kocaeli Birlik Spor 1 - 0 Etimesgut Belediyespor
09.09.2017 16:30 İnegölspor 2 - 1 Bodrumspor
10.09.2017 16:00 Keçiörengücü 4 - 1 Hatayspor
10.09.2017 16:30 Sancaktepespor 3 - 0 Tuzlaspor
10.09.2017 16:30 Eyüpspor 1 - 4 Bucaspor
10.09.2017 15:30 Amed Sportif 1 - 1 4 Eylül Bld.
10.09.2017 19:00 Afjet Afyonspor 3 - 1 Mersin İ.Y.
10.09.2017 16:00 Kastamonuspor 0 - 2 Tokatspor
10.09.2017 16:30 Sarıyer 1 - 3 Menemen Bld.
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
23.09.2017 15:30 Erbaaspor 1 - 0 12 Bingolspor
23.09.2017 16:00 Manisa Büyükşehir Belediyespor 2 - 0 Erzin Belediyespor
23.09.2017 15:00 Batman Pet. 2 - 0 Orhangazispor
23.09.2017 16:00 Halide Edip Adivar Spor 2 - 0 Ofspor
23.09.2017 16:00 Catalcaspor 1 - 3 Tekirova Bld.
23.09.2017 15:00 Bayburt Genclikspor 2 - 3 Yeni Altindag Belediyespor
23.09.2017 16:00 Bergama Belediyespor 4 - 2 Dardanelspor
24.09.2017 16:00 Bayrampaşa 2 - 1 Yomraspor
24.09.2017 15:30 Kozan Belediyespor 3 - 2 Duzcespor
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı