HABER AKIŞI

Yeni dönemde Meclis'in yetkileri

 Tarih: 24-06-2018 10:16:56
24 Haziran seçimleri ile birlikte TBMM'nin bazı yetkileri sınırlanırken, kimi yetkileri ise tamamen ortadan kaldırılmış olacak. Önümüzdeki dönemde Meclis nasıl bir işleyiş içinde olacak?

Türkiye'de 24 Haziran seçimleri ile birlikte, 16 Nisan 2017 anayasa referandumunda kabul edilen değişiklikler tamamıyla yürürlüğe girmiş olacak.

Bakanlar Kurulu'nun kaldırılması ve yürütme organının Cumhurbaşkanı'na devredilmesi ile birlikte ülkede parlamenter sistemden teknik olarak bir başkanlık sistemine geçilecek.

Cumhurbaşkanı'nın genişletilmiş ve yasama organını devralmış yetkileri kamuoyunda yeni sistemin denge ve denetim mekanizmalarına dair tartışmalar yaratırken, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yetkilerinde de geniş çaplı bir yeniden düzenleme 25 Haziran itibarıyla devreye giriyor.

Buna göre eski TBMM'nin sorumluluk alanı içinde bulunan bazı yetkiler ya yürütme organına devredilmiş ya da kaldırılmış durumda. Yeni TBMM'nin yapısı ve yetkileri konusunda öne çıkan maddeler ise şu şekilde:

Kanun çıkarma ve yürütme organını denetleme

TBMM, esasen yasama organı olarak kanun teklifi  ve tasarılarını görüşmek ve oylamaktan sorumlu. Anayasadaki değişikliklikler ile birlikte TBMM'nin kanun tekliflerini görüşme yetkisinde bir değişiklik bulunmuyor. Ancak Başbakanlık makamının lağvedilmesi ve yürütmenin Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlara devredilmesi ile birlikte TBMM'nin Bakanlar Kurulu'nu denetleme yetkisi kaldırıldı.

Dolayısıya TBMM'nin yeni dönemde bakanları ve Bakanlar Kurulu'nu denetleme ve Bakanlar Kurulu'na kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisi verme gibi yetkileri artık bulunmuyor.

Bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarının doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek olması ve bu kişiler belirlenirken milletvekili olma şartı aranmaması, aksi gerçekleşmediği sürece Cumhurbaşkanı'nın kendisi hariç yürütme organındaki hiçbir üyenin halk tarafından seçilmemiş olacağı anlamına geliyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekillerinin ise TBMM üyelikleri sona erecek.

Ancak bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarının, milletvekilleri arasından atanmasalar bile milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması ve göreve başlamadan önce TBMM önünde ant içme şartı geçerliliğini koruyacak.


Cumhurbaşkanı bütçe konusunda Meclis'i pas geçebilir

Bütçe onaylama yetkisi TBMM'de olmakla birlikte, Cumhurbaşkanı tarafından teklifi sunulan, Bütçe Komisyonu'nda görüşüldükten sonra Genel Kurul'a gönderilen metin eğer belirlenen süreler dahilinde yürürlüğe konmazsa geçici bütçe kanunun çıkarılması öngörülüyor.

Geçici bütçe kanununun da çıkarılmaması durumunda yeni bütçe onaylanana kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerlenme oranına göre arttırılarak uygulanacak. Bir başka deyişle, bütçe görüşmelerinin açmaza girmesi ve TBMM tarafından onaylanmaması durumunda, yürütme organının başındaki Cumhurbaşkanı bir önceki yılın bütçesi üzerinden Meclis'e ihtiyaç duymaksızın yeni bütçeyi uygulama yetkisine kavuşuyor.

Meclis'in soru sorma yetkisi kısıtlanıyor

Yeni dönemde TBMM'nin yetkilerinde öne çıkan en önemli düzenlenmelerden bir tanesi Meclis'in bilgi edinme ve denetim yollarında yapılan değişiklikler.

Buna göre 16 Nisan anayasa değişiklikleri ile birlikte TBMM'nin sözlü soru sorma yetkisi kaldırılırken, yazılı soru da sadece cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilebiliyor. Cumhurbaşkanı'na ise herhangi bir şekilde soru sorulamayacak olması, yürütme organının başı üzerindeki denetim mekanizmalarının güçsüzleştiği yönünde tartışmalara neden oluyor.

Zira değişikliklerden önceki anayasa maddelerinde, yeni dönem itibarıyla lağvedilecek olan Başbakanlık makamına ve Bakanlar Kurulu'na yazılı ve sözlü soru yöneltilebiliyordu.

Artık güvenoyu ve gensoru yok

Anayasa değişiklikleri ile Başbakanlık makamının lağvedilmesi ve yürütme organının tamamıyla Cumhurbaşkanlığı makamında toplanması güvenoyu ve gensoru uygulamalarını da geçersiz kıldı. Yürütmenin başındaki Cumhurbaşkanı'nın doğrudan halk tarafından seçilecek olması, hükümetin TBMM'den güvenoyu alarak göreve başlaması gerekliliğini ortadan kaldırdı.

Aynı şekilde Bakanlar Kurulu veya toplu ya da bireysel olarak bakanlar hakkında verilen gensoru mekanizmaları da yeni anayasada yer almayarak TBMM'nin yetki alanının dışında bırakıldı.


Yüce Divan için 400 imza gerekiyor

Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları karşısında denetim mekanizmaları halen TBMM'nin elinde olmakla birlikte, bu kişilerden herhangi birinin suç işlediği iddiasıyla soruşturma açma şartları ancak Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle gerçekleşebiliyor.

Buna göre bu kişiler hakkında soruşturma açmak için 301 milletvekilinin imzası gerekiyor ve siyasi partilerin meclis sandalye sayısı ile doğru orantılı bir şekilde kurulacak 15 kişilik komisyonun hazırlayacağı raporun TBMM Genel Kurulu'na sunulması gerekiyor.

Hakkında soruşturma başlatılan Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanların yargılanmak üzere Yüce Divan'a gönderilmesi için ise TBMM'nin üye tam sayısının üçte ikisinin, yani 400 milletvekilinin imzası gerekiyor.

Normal şartlarda seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi bulunan Cumhurbaşkanı'nın, hakkında soruşturma başlatılması ve Yüce Divan'a sevk edilmesi durumunda seçim kararı alma yetkisi bulunmuyor.

Seçimlerin yenilenmesi

Yeni dönemde TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu, yani 360 milletvekilinin imzasıyla genel seçim ile cumhurbaşkanlığı seçimlerini yenileyebilecek. Anayasa değişikliklerinden önce ise seçimler, Bakanlar Kurulu'nun kurulamaması ya da güvensizlik oyu ile düşürülmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın TBMM Başkanı ile istişaresi ile yenilenebiliyordu.

16 Nisan anayasa referandumunda seçimlerin yenilenmesine ilişkin bir diğer öne çıkan madde de Cumhurbaşkanı'na herhangi bir gerekçe göstermeksizin seçimleri yenileme yetkisinin verilmiş olması.


Cumhurbaşkanı vekili ve 600 milletvekili

Yeni düzenlemelere göre Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması ya da hastalık ve yurtdışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevden ayrılması durumunda Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanı'na vekalet edecek ve kendisinin tüm yetkilerine sahip olacak. Anayasa değişikliklerinden önce bu görev halkın oylarıyla seçilen milletvekilleri arasından belirlenen TBMM Başkanı tarafından yürütülüyordu.

Bir diğer değişiklik sonucu ise yeni meclisteki milletvekili sayısı 550'den 600'a çıkıyor ve milletvekili seçilmek için asgari yaş 25'ten 18'e indiriliyor.

Milletvekili sayısının 450'den 550'ye çıkarılması Aralık 1995 genel seçimleri öncesinde denk gelirken, seçilme yaşının 25'e indirilmesi ise 2006 yılında yapılan bir yasa değişikliği ile düzenlenmişti.

  Kaynak: Deutsche Welle Türkçe   Editör: Sevil Karakuş   Bu haber 967 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Türkiye HABERLERİ
  DEUTSCH HABERLERİ
SPÖ sucht den Superstar, der die zerstrittene Partei eint SPÖ sucht den Superstar, der die zerstrittene Partei eint Wer hat in der SPÖ das Sagen, rechter oder linker Flügel? Oder gibt es den Wunde..
Innenministerium verlangt Zugriff auf Bilder öffentlicher Kameras Innenministerium verlangt Zugriff auf Bilder öffentlicher Kameras Öffentliche Einrichtungen sollen bis Ende September Livebilder zur Verfügung ste..
Gesundheitssystem: Selbstbehalte für 7 Millionen Versicherte drohen Gesundheitssystem: Selbstbehalte für 7 Millionen Versicherte drohen Die Regierung kürzt die Gebietskrankenkassen zusammen. In der neuen ÖGK werden 7..
Erdogan attackiert die Notenbank - Lira auf Talfahrt Erdogan attackiert die Notenbank - Lira auf Talfahrt Der türkische Präsident Recep Tayipp Erdogan ruft seine Notenbank dazu auf, die ..
  Avusturya HABERLERİ
Avusturya’nın erken dönem halkları kimlerdi? Avusturya’nın erken dönem halkları kimlerdi? Cumhuriyete geçişe kadar Avusturya sırasıyla önce Babenberger, ardından Habsburg..
Avusturya'nın Batısı İşçi Bulamıyor Avusturya'nın Batısı İşçi Bulamıyor Batı bölgeler, nitelikli işçi sıkıntısı çekerken, Viyana'da nitelikli işsizler v..
SPÖ Lideri İstifa Etti SPÖ Lideri İstifa Etti Avusturya Sosyal Demokrat Parti Lideri Christian Kern Parti Genel Başkanlığından..
FPÖ: '' Irkını koru, çünkü on da atalarının kanı var! '' FPÖ: '' Irkını koru, çünkü on da atalarının kanı var! '' Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) Vöcklamarkt İlçe Örgütünün kullandığı afiş tart..
  Viyana HABERLERİ
Avusturya Bir İmama Yurt Dışı Kararı Aldı Avusturya Bir İmama Yurt Dışı Kararı Aldı Avusturya koalisyon hükümeti, dış finansman alarak ülkede faaliyet gösteren imam..
Eşine Uyurken Çekiçle Saldırdı Eşine Uyurken Çekiçle Saldırdı Avusturya'da bir kişi, boşanmak isteyen eşine uyurken çekiçle saldırdı.
Çaldığı Kimlikle Araba Bile Satın Almış Çaldığı Kimlikle Araba Bile Satın Almış Avusturya'nın başkenti Viyana'da, çaldığı kimlikle, hatlı telefon ve araba satı..
Çocuğunuz 14 yaşından sonra ne yapacak? / Çocuğunuz 14 yaşından sonra ne yapacak? / "Wohin mit 14?" Avusturya'nın Başkenti Viyana'da her yıl bu aylarda, zorunlu eğitimi bitiren ge..
  Almanya HABERLERİ
Anketler Aşırı Sağ AfD 'nin Oylarını Artırdığını Gösteriyor Anketler Aşırı Sağ AfD 'nin Oylarını Artırdığını Gösteriyor ARD'nin ülkede siyasi nabzı tutan DeutschlandTrend anketine göre AfD oy oranını ..
Erdoğan ziyareti öncesinde Alman istihbaratı DİTİB’i izlemeyi gündemine aldı Erdoğan ziyareti öncesinde Alman istihbaratı DİTİB’i izlemeyi gündemine aldı Alman iç istihbarat servisi Anayasayı Koruma Teşkilatı’nın, Diyanet İşleri Türk ..
Erdoğan ziyareti, protestolar ve yoğun güvenlik önlemleri Erdoğan ziyareti, protestolar ve yoğun güvenlik önlemleri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Almanya ziyareti ve Berlin ile Köln kentlerinde planlan..
Hambach ormanındaki operasyon esnasında bir gazeteci öldü Hambach ormanındaki operasyon esnasında bir gazeteci öldü Hambach ormanında linyit ocağının genişletilmesi için ağaçların kesilmesini enge..
  Türkiye HABERLERİ
Gözaltındaki Avusturyalı Gazeteci Tutuklandı Gözaltındaki Avusturyalı Gazeteci Tutuklandı Ankara da gözaltına alınan, Avusturyalı gazeteci Max Zirngast ve beraberinde göz..
Enis Berberoğlu cezaevinden tahliye edildi Enis Berberoğlu cezaevinden tahliye edildi CHP milletvekili Enis Berberoğlu, Yargıtay'ın infaz durdurma kararının ardından ..
Şatafatlı Görüntülerin Arkasında ki 3. Havalimanı : 543 işçi gözaltında Şatafatlı Görüntülerin Arkasında ki 3. Havalimanı : 543 işçi gözaltında 3. Havalimanı inşaatında iş bırakan işçilere gece saatlerinde operasyon düzenlen..
THY Muhalif Gazeteleri Uçaklarına Almayacak THY Muhalif Gazeteleri Uçaklarına Almayacak THY uçaklarında yolculara ücretsiz olarak verilen gazeteler arasında Cumhuriyet ..
  Kültür Sanat HABERLERİ
Zincirin yeni halkası: Zifir-i Azap Zincirin yeni halkası: Zifir-i Azap 2018’in büyük çoğunluğunu deist nüfusun artışıyla savaşmaya adayan güruha yöneli..
TV dizilerinin perde arkası: Sansür! TV dizilerinin perde arkası: Sansür! Türkiye'de milyonları ekrana bağlayan dizilerin yapım sürecinde sansür ve otosan..
ALF ekranlara geri dönüyor ALF ekranlara geri dönüyor Yeni ALF’te, orijinal dizinin yazarları Tom Patchett ve Paul Fusco, kamera arkas..
Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Hayatı boyunca 82 filmde rol alan tiyatro ve sinema oyuncusu Kemal Sunal, ölüm y..
  Fransa HABERLERİ
Fransa Yargısı, Irkçılığa Reçete Yazdı Fransa Yargısı, Irkçılığa Reçete Yazdı Fransa’da mahkeme, aşırı sağcı Ulusal Birlik Partisi (RN) lideri Marine Le Pen’e..
Türkiye Göçmeni Cinayetinde Yeni Gelişme: Herkes olayı izlemiş! Türkiye Göçmeni Cinayetinde Yeni Gelişme: Herkes olayı izlemiş! Fransa’da Türk vatandaşı Ali Ünlü’nün park tartışması sonrası darp edilirken etr..
Kurz AB'de Birleştirici Güç Olmak İstiyor Kurz AB'de Birleştirici Güç Olmak İstiyor Avrupa Birliği Dönem Başkanı Avusturya, üye ülkeler arasında esen soğuk rüzgara ..
Paris'te sokak pisuvarı protestosu Paris'te sokak pisuvarı protestosu Fransa'nın başkenti Paris'te feminist protestocular, "ayrımcı ve cinsiyetçi' ola..
  Belçika HABERLERİ
Belçika'da Bakan Demir'in 'başörtüsü yasağı' önerisine Katolikler'den ret Belçika'da Bakan Demir'in 'başörtüsü yasağı' önerisine Katolikler'den ret Belçika'da fırsat eşitliğinden sorumlu bakan Devlet Bakanı Zühal Demir'in okulla..
Çim sulayıp, araba yıkayana hapis cezası Çim sulayıp, araba yıkayana hapis cezası Belçika'nın Flaman bölgesinde bahçe sulama, araba yıkama gibi faaliyetler yasakl..
Belçika'da bir adam kendini futbol sahasında havaya uçurdu. Belçika'da bir adam kendini futbol sahasında havaya uçurdu. Belçika'nın Verviers kentinde meydana gelen olayda futbol sahasına giren kişinin..
Belçika Isparta Yolunda Bir Aile Yok OLdu Belçika Isparta Yolunda Bir Aile Yok OLdu Belçika'dan tatil için Isparta'ya giderken, Edirne'de göçmen ailenin içinde bulu..
  Hollanda HABERLERİ
Türkiye ve Hollanda Arasında Buzlar Eriyor. Göçmenlerle Yerli Halk Arasında Buzlar Eriyor Mu? Türkiye ve Hollanda Arasında Buzlar Eriyor. Göçmenlerle Yerli Halk Arasında Buzlar Eriyor Mu? Türkiye ve Hollanda, 2017'den bu yana kötü olan ilişkilerini normalleştirme yolu..
Amsterdam Tren İstasyonunda Saldırı Amsterdam Tren İstasyonunda Saldırı Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da tren istasyonunda bıçaklı saldırgan polis tar..
Muhammed Peygamber konulu karikatür yarışmasını 'saldırı tehdidi' gerekçesiyle iptal edildi Muhammed Peygamber konulu karikatür yarışmasını 'saldırı tehdidi' gerekçesiyle iptal edildi Hollandalı aşırı sağcı politikacı Geert Wilders, İslam ülkelerinin sert tepkisi ..
Tanrı'ya İnancın Azaldığı Gerekçesiyle Kilise Satılıyor Tanrı'ya İnancın Azaldığı Gerekçesiyle Kilise Satılıyor Hollanda'da son 50 yıldır kiliseye gidenlerin sayısındaki hızlı düşüş nedeniyle,..
  İngiltere HABERLERİ
İngiltere'de Türk Lirası Talebi İngiltere'de Türk Lirası Talebi İngiliz I gazetesi, Türk Lirası'nın Sterlin karşısında değer kaybetmesi ardından..
İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere’de yaşayan Türkiye kökenli vatandaşlar, cumhurbaşkanı ve milletvekilli..
  İsviçre HABERLERİ
İsviçre: El sıkışmayı reddeden Müslüman çifte vatandaşlık verilmedi İsviçre: El sıkışmayı reddeden Müslüman çifte vatandaşlık verilmedi İsviçre'nin Lozan kentinde Müslüman bir çift, karşı cinsle el sıkışmayı reddetti..
Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor İsviçre'de kuraklık nedeniyle, Ordu ineklere helikopterlerle su taşıyor
İsviçre'de uçak düştü 20 Ölü İsviçre'de uçak düştü 20 Ölü İsviçre’deki Alp Dağları'nda seyir gezisi yapan 20 kişilik bir uçak düştü. ..
İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre hükümeti, Avrupa Birliği (AB) yeniden yerleştirme programı kapsamında İt..
  Wiener Neustadt HABERLERİ
Nazi Sembollü Doğum Günü Pastasına 18 Ay Hapis Nazi Sembollü Doğum Günü Pastasına 18 Ay Hapis Avusturya'nın Wiener Neustadt kentinde, bir polise kadın arkadaşı tarafından he..
Siyahi Çiftin Dünyaya Gelen Bebekleri Beyaz Olunca Siyahi Çiftin Dünyaya Gelen Bebekleri Beyaz Olunca Avusturya'da Nijeryalı siyahi bir çiftin beyaz tenli çocukları olunca, mahkemeli..
Bahçesinde Koyun Keserken Yakalandı Bahçesinde Koyun Keserken Yakalandı Avusturya'da yasak olmasına rağmen, bahçesinde koyun kesen aile hakkında savcılı..
Sosyal Yardımlardan Haksız Kazanca 14 Ay Hapis Sosyal Yardımlardan Haksız Kazanca 14 Ay Hapis Avusturya'da sosyal yardımlardan yararlandığı halde, kendi ülkesinde ev yaptıran..
  Avrupa HABERLERİ
Avrupalılar Müslümanlar'ın Kıyafetlerine Getirilen Kısıtlamalara Ne Diyor? Avrupalılar Müslümanlar'ın Kıyafetlerine Getirilen Kısıtlamalara Ne Diyor? Batı Avrupalıların çoğunun Müslüman kadınların kamu alanında giydiği dini kıyafe..
Aşırı sağ sadece ırkçılardan mı ibaret? Aşırı sağ sadece ırkçılardan mı ibaret? Uzunca bir süredir Avrupa’da aşırı sağ, ırkçı ve faşist parti ve hareketlerin gü..
AB sınır kontrollerini kaldırmak istiyor AB sınır kontrollerini kaldırmak istiyor AB Komisyonu, 2015 yılındaki mülteci akını nedeniyle Schengen ülkeleri arasında ..
Avrupa'da aşırı sağın yükselişi Avrupa'da aşırı sağın yükselişi Mülteci krizi başladıktan sonra neredeyse Avrupa’daki bütün seçimlerde sağ parti..
  Analiz / Yorum HABERLERİ
Viyana, Küfür ve Genç Kız Viyana, Küfür ve Genç Kız Kadın bedenini sürekli aşağılayan, adeta tecavüzün teorisi olan küfür, hayatımız..
CHP'nin sorunu kimlik politikaları CHP'nin sorunu kimlik politikaları Almanya'nın saygın araştırma kuruluşlarından SWP Türkiye'de muhalefetin geleceği..
VirgülYorum/ Alman Demekle İnsan Demek Arasında Fark Var! VirgülYorum/ Alman Demekle İnsan Demek Arasında Fark Var! Almanya'da bir kavga sonucu hayatını kaybeden kişinin ulusal kimliği üzerinden y..
Danışmanlara En Çok Neyi Danışıyoruz? Danışmanlara En Çok Neyi Danışıyoruz? Avusturya'da Türkiye göçmenleri ve hatta Avusturyalılar doğal olarak bütün yasal..
  Virgül Kadın HABERLERİ
Meme memedir, meme sağlığı önemlidir Meme memedir, meme sağlığı önemlidir Meme kelimesinin hâlâ tabu olduğunu söyleyen Yrd. Doç. Dr. Taner Kıvılcım bazı h..
Sextortion: Her an kayıt altına girebilirsiniz! Sextortion: Her an kayıt altına girebilirsiniz! Hackerler, mahrem görüntülerin ifşa edilmesi ve toplumsal baskı ile dışlanmaya n..
Hava kirliliği 'hamile kadınların bebeklerini de etkiliyor' Hava kirliliği 'hamile kadınların bebeklerini de etkiliyor' Yapılan bir araştırmada, ilk kez havadaki zehirli parçacıkların, hamile kadınlar..
Türkiye'de Karma eğitim neden hedefte? Türkiye'de Karma eğitim neden hedefte? Eğitimde karma eğitim karşıtı her uygulama, hangi gerekçeyle yapılırsa yapılsın,..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı