HABER AKIŞI

Yeni dönemde Meclis'in yetkileri

 Tarih: 24-06-2018 10:16:56
24 Haziran seçimleri ile birlikte TBMM'nin bazı yetkileri sınırlanırken, kimi yetkileri ise tamamen ortadan kaldırılmış olacak. Önümüzdeki dönemde Meclis nasıl bir işleyiş içinde olacak?

Türkiye'de 24 Haziran seçimleri ile birlikte, 16 Nisan 2017 anayasa referandumunda kabul edilen değişiklikler tamamıyla yürürlüğe girmiş olacak.

Bakanlar Kurulu'nun kaldırılması ve yürütme organının Cumhurbaşkanı'na devredilmesi ile birlikte ülkede parlamenter sistemden teknik olarak bir başkanlık sistemine geçilecek.

Cumhurbaşkanı'nın genişletilmiş ve yasama organını devralmış yetkileri kamuoyunda yeni sistemin denge ve denetim mekanizmalarına dair tartışmalar yaratırken, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) yetkilerinde de geniş çaplı bir yeniden düzenleme 25 Haziran itibarıyla devreye giriyor.

Buna göre eski TBMM'nin sorumluluk alanı içinde bulunan bazı yetkiler ya yürütme organına devredilmiş ya da kaldırılmış durumda. Yeni TBMM'nin yapısı ve yetkileri konusunda öne çıkan maddeler ise şu şekilde:

Kanun çıkarma ve yürütme organını denetleme

TBMM, esasen yasama organı olarak kanun teklifi  ve tasarılarını görüşmek ve oylamaktan sorumlu. Anayasadaki değişikliklikler ile birlikte TBMM'nin kanun tekliflerini görüşme yetkisinde bir değişiklik bulunmuyor. Ancak Başbakanlık makamının lağvedilmesi ve yürütmenin Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlara devredilmesi ile birlikte TBMM'nin Bakanlar Kurulu'nu denetleme yetkisi kaldırıldı.

Dolayısıya TBMM'nin yeni dönemde bakanları ve Bakanlar Kurulu'nu denetleme ve Bakanlar Kurulu'na kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisi verme gibi yetkileri artık bulunmuyor.

Bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarının doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek olması ve bu kişiler belirlenirken milletvekili olma şartı aranmaması, aksi gerçekleşmediği sürece Cumhurbaşkanı'nın kendisi hariç yürütme organındaki hiçbir üyenin halk tarafından seçilmemiş olacağı anlamına geliyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekillerinin ise TBMM üyelikleri sona erecek.

Ancak bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarının, milletvekilleri arasından atanmasalar bile milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması ve göreve başlamadan önce TBMM önünde ant içme şartı geçerliliğini koruyacak.


Cumhurbaşkanı bütçe konusunda Meclis'i pas geçebilir

Bütçe onaylama yetkisi TBMM'de olmakla birlikte, Cumhurbaşkanı tarafından teklifi sunulan, Bütçe Komisyonu'nda görüşüldükten sonra Genel Kurul'a gönderilen metin eğer belirlenen süreler dahilinde yürürlüğe konmazsa geçici bütçe kanunun çıkarılması öngörülüyor.

Geçici bütçe kanununun da çıkarılmaması durumunda yeni bütçe onaylanana kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerlenme oranına göre arttırılarak uygulanacak. Bir başka deyişle, bütçe görüşmelerinin açmaza girmesi ve TBMM tarafından onaylanmaması durumunda, yürütme organının başındaki Cumhurbaşkanı bir önceki yılın bütçesi üzerinden Meclis'e ihtiyaç duymaksızın yeni bütçeyi uygulama yetkisine kavuşuyor.

Meclis'in soru sorma yetkisi kısıtlanıyor

Yeni dönemde TBMM'nin yetkilerinde öne çıkan en önemli düzenlenmelerden bir tanesi Meclis'in bilgi edinme ve denetim yollarında yapılan değişiklikler.

Buna göre 16 Nisan anayasa değişiklikleri ile birlikte TBMM'nin sözlü soru sorma yetkisi kaldırılırken, yazılı soru da sadece cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilebiliyor. Cumhurbaşkanı'na ise herhangi bir şekilde soru sorulamayacak olması, yürütme organının başı üzerindeki denetim mekanizmalarının güçsüzleştiği yönünde tartışmalara neden oluyor.

Zira değişikliklerden önceki anayasa maddelerinde, yeni dönem itibarıyla lağvedilecek olan Başbakanlık makamına ve Bakanlar Kurulu'na yazılı ve sözlü soru yöneltilebiliyordu.

Artık güvenoyu ve gensoru yok

Anayasa değişiklikleri ile Başbakanlık makamının lağvedilmesi ve yürütme organının tamamıyla Cumhurbaşkanlığı makamında toplanması güvenoyu ve gensoru uygulamalarını da geçersiz kıldı. Yürütmenin başındaki Cumhurbaşkanı'nın doğrudan halk tarafından seçilecek olması, hükümetin TBMM'den güvenoyu alarak göreve başlaması gerekliliğini ortadan kaldırdı.

Aynı şekilde Bakanlar Kurulu veya toplu ya da bireysel olarak bakanlar hakkında verilen gensoru mekanizmaları da yeni anayasada yer almayarak TBMM'nin yetki alanının dışında bırakıldı.


Yüce Divan için 400 imza gerekiyor

Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları karşısında denetim mekanizmaları halen TBMM'nin elinde olmakla birlikte, bu kişilerden herhangi birinin suç işlediği iddiasıyla soruşturma açma şartları ancak Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle gerçekleşebiliyor.

Buna göre bu kişiler hakkında soruşturma açmak için 301 milletvekilinin imzası gerekiyor ve siyasi partilerin meclis sandalye sayısı ile doğru orantılı bir şekilde kurulacak 15 kişilik komisyonun hazırlayacağı raporun TBMM Genel Kurulu'na sunulması gerekiyor.

Hakkında soruşturma başlatılan Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanların yargılanmak üzere Yüce Divan'a gönderilmesi için ise TBMM'nin üye tam sayısının üçte ikisinin, yani 400 milletvekilinin imzası gerekiyor.

Normal şartlarda seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisi bulunan Cumhurbaşkanı'nın, hakkında soruşturma başlatılması ve Yüce Divan'a sevk edilmesi durumunda seçim kararı alma yetkisi bulunmuyor.

Seçimlerin yenilenmesi

Yeni dönemde TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu, yani 360 milletvekilinin imzasıyla genel seçim ile cumhurbaşkanlığı seçimlerini yenileyebilecek. Anayasa değişikliklerinden önce ise seçimler, Bakanlar Kurulu'nun kurulamaması ya da güvensizlik oyu ile düşürülmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın TBMM Başkanı ile istişaresi ile yenilenebiliyordu.

16 Nisan anayasa referandumunda seçimlerin yenilenmesine ilişkin bir diğer öne çıkan madde de Cumhurbaşkanı'na herhangi bir gerekçe göstermeksizin seçimleri yenileme yetkisinin verilmiş olması.


Cumhurbaşkanı vekili ve 600 milletvekili

Yeni düzenlemelere göre Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması ya da hastalık ve yurtdışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevden ayrılması durumunda Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanı'na vekalet edecek ve kendisinin tüm yetkilerine sahip olacak. Anayasa değişikliklerinden önce bu görev halkın oylarıyla seçilen milletvekilleri arasından belirlenen TBMM Başkanı tarafından yürütülüyordu.

Bir diğer değişiklik sonucu ise yeni meclisteki milletvekili sayısı 550'den 600'a çıkıyor ve milletvekili seçilmek için asgari yaş 25'ten 18'e indiriliyor.

Milletvekili sayısının 450'den 550'ye çıkarılması Aralık 1995 genel seçimleri öncesinde denk gelirken, seçilme yaşının 25'e indirilmesi ise 2006 yılında yapılan bir yasa değişikliği ile düzenlenmişti.

  Kaynak: Deutsche Welle Türkçe   Editör: Sevil Karakuş   Bu haber 616 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER Türkiye HABERLERİ
  DEUTSCH HABERLERİ
12-Stunden-Tag: Widerstand auch aus ÖVP und Kirche 12-Stunden-Tag: Widerstand auch aus ÖVP und Kirche ÖVP und FPÖ wollen das Gesetz für den 12-Stunden-Tag durch das Parlament peitsch..
Das macht der 12-Stunden-Tag: Stress, Unfälle und Gesundheitsschäden Das macht der 12-Stunden-Tag: Stress, Unfälle und Gesundheitsschäden 60 Stunden die Woche, 12 Stunden am Tag – so kann bald eine Arbeitswoche aussehe..
Nachhilfe: Druck auf Familien stark gestiegen Nachhilfe: Druck auf Familien stark gestiegen Bis zu 97 Millionen Euro für private Nachhilfe – und um 17 Prozent mehr Kinder a..
12-Stunden-Tag: Ein Faktencheck 12-Stunden-Tag: Ein Faktencheck Das Regierungsprogramm 2017–2022 nimmt sich das Thema Arbeitszeit vor. Sie soll ..
  Avusturya HABERLERİ
Avusturya'da Kurban Kesimlerinde ''Yahudi Listesi'' Tartışmaları Avusturya'da Kurban Kesimlerinde ''Yahudi Listesi'' Tartışmaları Aşağı Avusturya Eyalet Meclis üyesinin, hayvanları inançlarına göre kesen Yahud..
Avusturya'da Eski Eşi Tarafından Her Yıl 25 Kadın Öldürülüyor Avusturya'da Eski Eşi Tarafından Her Yıl 25 Kadın Öldürülüyor Avusturya Kadın Sığınma Evleri Derneği (ZÖF) tarafından yapılan açıklamaya göre,..
Kurz Yine Tekrarladı; Sonlandıralım Kurz Yine Tekrarladı; Sonlandıralım Avusturya Başbakanı Sebastian Kurz, Avrupa Birliği'nin (AB) Türkiye ile müzakere..
Avusturya'da Gıda ve Temizlik Ürünlerinde %7'lik Artış Avusturya'da Gıda ve Temizlik Ürünlerinde %7'lik Artış Avusturya marketlerinde satılan gıda ve temizlik ürünleri, gecen yıl aynı ayda a..
  Viyana HABERLERİ
Metroda Koku Veren Gıda Tüketiminin Cezası 50 Euro Metroda Koku Veren Gıda Tüketiminin Cezası 50 Euro Avusturya’nın Başkenti Viyana’da metro hatlarında, seyahat halinde, koku veren g..
15 Yaşında Genci Gasp Ettiler 15 Yaşında Genci Gasp Ettiler Avusturya-Viyana’da gece yarısı, 15 yaşındaki gence iki kişi bıçak zoruyla gasp ..
Viyana Yaz Sinemaları Viyana Yaz Sinemaları Avusturya'nın başkenti Viyana'da her yıl, şehrin bir çok noktasında, yaz sinemal..
Federal Parlamento Önünde İntihar Pazarlığı Federal Parlamento Önünde İntihar Pazarlığı Avusturya Federal Parlamentosu önünde duran konteynere çıkan Suriyeli, evine git..
  Almanya HABERLERİ
Özil’e eleştiriler ırkçı bir hal aldı Özil’e eleştiriler ırkçı bir hal aldı Yeşiller Partisi eski Eş Genel Başkanı Özdemir, Alman milli futbolcu Mesut Özil’..
Almanya'ya hukuk devleti eleştirisi Almanya'ya hukuk devleti eleştirisi Geçen hafta karara bağlanan NSU davası Almanya'da hukuk devletini tartışmaya açt..
Türkiye’ye Geri Dönen 250 Bin Gurbetçiden, 90 Bini Geri Döndü Türkiye’ye Geri Dönen 250 Bin Gurbetçiden, 90 Bini Geri Döndü 2006-2012 yılları arasında Almanya'dan Türkiye'ye yerleşen 250 bin Türk'ten 90 b..
Alman Hükümeti ''Gülen Cemaati'' Sorularına Kapalı! Alman Hükümeti ''Gülen Cemaati'' Sorularına Kapalı! Alman hükümetinin Gülen yapılanmasıyla ilgili soru önergesine verdiği yanıtlar s..
  Türkiye HABERLERİ
Bedelli ve askerlik hakkında merak edilenler! Gurbetçilerin Durumu Bedelli ve askerlik hakkında merak edilenler! Gurbetçilerin Durumu AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş yaptığı açıklamasında, Yurtdışında bulunan..
6. Filo eylemlerinin 50'nci yıldönümü 6. Filo eylemlerinin 50'nci yıldönümü Amerikan emperyalizminin egemen olma çabasına karşı bir eylemdi
Gurbetçilerin Askerlik Bedeli 2 Bin Euro’ya Yükseldi Gurbetçilerin Askerlik Bedeli 2 Bin Euro’ya Yükseldi AKP Grup Başkanvekili Mehmet Muş, bedelli askerlik açıklaması yaptı.
Türkiye işe alımlarda ''Yoğurdu Üfleyecek'' ve ''Fişleyecek'' Türkiye işe alımlarda ''Yoğurdu Üfleyecek'' ve ''Fişleyecek'' KHK ile devlet memurluğuna alınacaklar için aranan şartlara eklenen “güvenlik so..
  Kültür Sanat HABERLERİ
Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Her şey ‘Oğlum sen de gül’ ile başladı Hayatı boyunca 82 filmde rol alan tiyatro ve sinema oyuncusu Kemal Sunal, ölüm y..
İnsanlar neden ve nasıl fikir değiştirir? İnsanlar neden ve nasıl fikir değiştirir? Sahip olduğumuz fikirlerin sabit ve değişmez olduğuna inanırız. Fakat yeni araşt..
Einstein ırkçı ve yabancı düşmanı mı? Einstein ırkçı ve yabancı düşmanı mı? Alman fizikçi Albert Einstein'ın ırkçı ve yabancı düşmanı görüşlerini yazdığı se..
Çocuk kitabı yazarlarından tatil için öneriler Çocuk kitabı yazarlarından tatil için öneriler 3 aylık yaz tatili başladı. Tatili daha verimli geçirebilmeleri için çocuklara, ..
  Fransa HABERLERİ
Fransa’da 'mülteci hakkı' diyene gözaltı Fransa’da 'mülteci hakkı' diyene gözaltı Fransa'da 4 kişi 'Yasa dışı sığınmacıların ülkeye geçişini sağladıkları ve yardı..
Grup Yorum üyeleri Selma ve İnan Altın Fransa’ya iltica etti Grup Yorum üyeleri Selma ve İnan Altın Fransa’ya iltica etti İçişleri Bakanlığının DHKP-C üyesi oldukları suçlamasıyla 'Gri liste'ye aldığı G..
Fransa'da ünlü gangster Faid cezaevinden helikopterle kaçtı Fransa'da ünlü gangster Faid cezaevinden helikopterle kaçtı Fransa'da ünlü suç örgütü lideri Redoine Faid, 3 silahlı kişiyle birlikte cezaev..
Müslümanlara yönelik saldırı hazırlığı önlendi Müslümanlara yönelik saldırı hazırlığı önlendi Fransa'da Müslümanları ve camileri hedef alan terör saldırıları düzenleme hazırl..
  Belçika HABERLERİ
Dünya Kupası maçını izleyen Belçika yönetimi, Trump'ı karşılamadı Dünya Kupası maçını izleyen Belçika yönetimi, Trump'ı karşılamadı Belçika Kralı, Başbakanı ve Dışişleri Bakanı da dahil Belçika yönetiminin NATO Z..
 Vücüduna haç kazıdılar Vücüduna haç kazıdılar Belçika'nın Anderlues kasabasında, ırkçı ve İslamofobik saldırıya uğrayan 19 yaş..
8 yaşındaki 'dahi' çocuk üniversiteye gitmeye hazırlanıyor 8 yaşındaki 'dahi' çocuk üniversiteye gitmeye hazırlanıyor Belçika'da yüksek IQ'su olan bir çocuk toplam bir buçuk yıllık eğitimle 8 yaşınd..
İki oy birden kullanan AKP'li gözaltına alındı İki oy birden kullanan AKP'li gözaltına alındı AKP'li bir seçmen, kullandığı iki ayrı oyun fotoğrafını sosyal medyadan paylaşmı..
  Hollanda HABERLERİ
Hollanda'da Denk Partisi İle Özgürlük Partisi Bir Birlerini Ülkeden Kovdular Hollanda'da Denk Partisi İle Özgürlük Partisi Bir Birlerini Ülkeden Kovdular Hollanda'da Türkiye ve Fas kökenli seçmenlerin desteklediği Denk Partisi'nin lid..
NATO üyesi Türkiye'ye saldırı halinde destek vermeyelim NATO üyesi Türkiye'ye saldırı halinde destek vermeyelim Hollanda'da koalisyon hükümetini oluşturan dört partiden biri olan Hristiyan Bir..
Koktuğu İçin Uçak Acil İniş Yapmıştı Koktuğu İçin Uçak Acil İniş Yapmıştı Dayanılmaz koku yayması sonucu uçak acil iniş yapmak zorunda kalmıştı. Yolcunun ..
Hollanda Türkiye Göçmenlerine Seçme Yasağı Getiriyor Hollanda Türkiye Göçmenlerine Seçme Yasağı Getiriyor Hollanda'da Türkiye kökenli göçmenlerin en fazla olduğu ülkenin en büyük ikinci ..
  İngiltere HABERLERİ
İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere'de Sandık Başına Gitti İngiltere’de yaşayan Türkiye kökenli vatandaşlar, cumhurbaşkanı ve milletvekilli..
  İsviçre HABERLERİ
İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre yeni sığınmacı kabul etmeyecek İsviçre hükümeti, Avrupa Birliği (AB) yeniden yerleştirme programı kapsamında İt..
Erdoğan Altınları İsviçre'ye Götürdü İddiası! Erdoğan Altınları İsviçre'ye Götürdü İddiası! Basel merkezli haber kuruluşu BZBasel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, AB..
  Wiener Neustadt HABERLERİ
Polis Atı Tanıtımına 100 Ana Okul Öğrencisi Getirildi Polis Atı Tanıtımına 100 Ana Okul Öğrencisi Getirildi Avusturya İçişleri Bakanlığının, atlı polis projesi kapsamında oluşturulan at eğ..
Avusturya’da Uçak Düştü 2 Ölü Avusturya’da Uçak Düştü 2 Ölü Havaalanından kalkış yaptıktan sonra yere çakılan uçakta bulunan iki kişi hayatı..
Kardeşler Kriko Demiriyle Birbirine Saldırdı Kardeşler Kriko Demiriyle Birbirine Saldırdı Avusturya’nın Wiener Neustadt kentinde, iki kardeşin kavgası kanlı bitti. ..
40 Bin Civciv Yandı 40 Bin Civciv Yandı Aşağı Avusturya (NÖ) Eyaleti Neunkirchen kentinde bulunan tavuk çiftliğinde çıka..
  Avrupa HABERLERİ
Virgül Hatası, 14 Milyon Euro’ya Mal Oldu Virgül Hatası, 14 Milyon Euro’ya Mal Oldu İspanyol Donanması'nın yaptığı yeni kuşak denizaltıların göreve başlaması, konuş..
Açıkça rıza gösterilmeyen seks tecavüz sayılacak Açıkça rıza gösterilmeyen seks tecavüz sayılacak İspanya'da merkez sol hükümetin Başbakanı Pedro Sanchez, tecavüz davalarındaki m..
Avrupa Birliği’nin mülteci düşmanlığına tepkiler artıyor Avrupa Birliği’nin mülteci düşmanlığına tepkiler artıyor Avrupa Birliği’nin sınırlarını kapatarak mültecileri Akdeniz’de ölüme terk etme ..
İsveç seçimleri için Konya'da sandık kurulacak İsveç seçimleri için Konya'da sandık kurulacak İsveç'te eylül ayında yapılacak genel ve yerel seçimler için bütün yurt dışı tem..
  Analiz / Yorum HABERLERİ
(Yorum)15 Temmuz'da ''Vatan-Millet'', 17 Temmuz Bedelli Askerlik (Yorum)15 Temmuz'da ''Vatan-Millet'', 17 Temmuz Bedelli Askerlik Bir ülkenin iktidarı ve ona yakın olan bütün siyasetçileri, medyası, hep bir ağı..
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR

Sitemizdeki Haberleri Beğeniyormusunuz?


HABER ARŞİVİ
LİNKLER
resmi ilanlar
Yukarı